Το Πολεμικό Ναυτικό μπαίνει δυναμικά στην εποχή των UAV με την προμήθεια των αυστριακών Camcopter S‑100 για τις νέες φρεγάτες FDI κλάσης «Κίμων», επενδύοντας σε ναυτική επιτήρηση πέρα από τον ορίζοντα και δικτυοκεντρικές επιχειρήσεις.
Την ίδια στιγμή, μια ελληνική startup από το Ξυλόκαστρο, η Velos Rotors, αναπτύσσει δικά της unmanned ελικόπτερα με διεθνείς συνεργασίες, θέτοντας το ερώτημα: μπορούν –και πότε– τα ελληνικά UAV να βρουν θέση δίπλα στα Camcopter στο επιχειρησιακό περιβάλλον του ΠΝ;
- Γιατί το ΠΝ επενδύει σε UAV πάνω στις φρεγάτες
- Τι φέρνει το Camcopter S‑100 στο τραπέζι
- Η ισπανική εμπειρία και η μεσογειακή διάσταση
- Οι διεθνείς αντίπαλοι: Skeldar και AWHero
- Η ελληνική απάντηση: Velos Rotors από το Ξυλόκαστρο
- Μπορούν τα Velos να «κουμπώσουν» στο ΠΝ σήμερα;
- Τι θα σήμαινε ένα πραγματικά «ελληνικό ναυτικό UAV»
Γιατί το ΠΝ επενδύει σε UAV πάνω στις φρεγάτες
Η σύμβαση για τα Camcopter S‑100, ύψους περίπου 44 εκατ. ευρώ για τέσσερα συστήματα με δύο αεροχήματα το καθένα, στοχεύει στην πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων των φρεγατών FDI HN κλάσης «Κίμων». Τα UAV θα λειτουργούν ως προέκταση των αισθητήρων του πλοίου, προσφέροντας πληροφορία και στοχοποίηση σε αποστάσεις που υπερβαίνουν τον ραδιοφωνικό και ραντάρ ορίζοντα των κλασικών μέσων.
Οι πρώτες δοκιμές αποδοχής πραγματοποιήθηκαν στη Βάση Ελικοπτέρων Ναυτικού στο Κοτρώνι και ολοκληρώθηκαν με επιτυχία, ανοίγοντας τον δρόμο για επιχειρησιακή ένταξη των συστημάτων. Σε ένα περιβάλλον όπως το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος, όπου η πληροφόρηση και η ταχύτητα αντίδρασης είναι κρίσιμες, τα UAV γίνονται πλέον δομικό κομμάτι του τρόπου που το ΠΝ βλέπει, σκέφτεται και μάχεται.
Τι φέρνει το Camcopter S‑100 στο τραπέζι
Το Camcopter S‑100 της αυστριακής Schiebel είναι ένα μεσαίου μεγέθους unmanned ελικόπτερο (VTOL), με μέγιστο βάρος απογείωσης περίπου 200 κιλά και ωφέλιμο φορτίο γύρω στα 34 κιλά.
Προσφέρει αυτονομία περίπου 6 ώρες, με δυνατότητα επέκτασης πάνω από τις 10 ώρες με πρόσθετες δεξαμενές καυσίμου, και εμβέλεια έως 180–200 χιλιόμετρα, νούμερα που το κατατάσσουν στην «βαριά» κατηγορία ναυτικών UAV.
Η πλατφόρμα μπορεί να μεταφέρει συνδυαστικά ραντάρ, EO/IR αισθητήρες και SIGINT φορτία, ενώ έχει σχεδιαστεί εξαρχής για shipborne χρήση, με αυτόματη απογείωση–προσγείωση από καταστρώματα πλοίων. Ήδη μετρά δεκάδες χιλιάδες ώρες πτήσης σε πάνω από 30 χρήστες διεθνώς, κάτι που μείωσε σημαντικά τον τεχνολογικό και επιχειρησιακό κίνδυνο για το ΠΝ.
Η ισπανική εμπειρία και η μεσογειακή διάσταση
Η Ισπανία υπήρξε ένα από τα πεδία όπου το S‑100 δοκιμάστηκε σε πραγματικές θαλάσσιες αποστολές, μεταξύ άλλων σε σκάφη της Guardia Civil, σε ρόλο θαλάσσιας επιτήρησης και αστυνόμευσης. Παράλληλα, η Ιβηρική έχει λειτουργήσει ως testing ground και για ανταγωνιστικά συστήματα όπως το Skeldar V‑200, δείχνοντας ότι η Μεσόγειος γίνεται de facto πεδίο ωρίμανσης για τα ναυτικά VTOL UAV.
Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι η επιλογή του Camcopter δεν είναι αποκομμένη από τις διεθνείς τάσεις, αλλά ευθυγραμμίζεται με τις λύσεις που υιοθετούν άλλα νατοϊκά ναυτικά σε παρόμοιο επιχειρησιακό περιβάλλον. Η ισπανική εμπειρία λειτουργεί ως επιπλέον «τεκμήριο» ότι το σύστημα μπορεί να σταθεί επιχειρησιακά σε συνθήκες αντίστοιχες με αυτές που θα συναντήσει στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Οι διεθνείς αντίπαλοι: Skeldar και AWHero
Το Camcopter S‑100 κινείται σε μια κατηγορία όπου ο ανταγωνισμός είναι σκληρός. Το UMS Skeldar V‑200 (Saab/UMS) και το AWHero της Leonardo είναι δύο από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα διεθνών πλατφορμών που διεκδικούν παρόμοιους ρόλους.
Το Skeldar V‑200 διαθέτει MTOW περί τα 200–245 κιλά, ωφέλιμο φορτίο έως 40–50 κιλά και αυτονομία άνω των 5–6 ωρών, με στόχευση σε ναυτικές ISR, ανθυποβρυχιακές και αντιναρκικές αποστολές.
Το AWHero της Leonardo, επίσης στην κατηγορία των 200 κιλών, ενσωματώνει heavy fuel twin‑engine πρόωση και ραντάρ Gabbiano, στοχεύοντας σε ISTAR, ASW και αποστολές ασφάλειας συνόρων.
Κοινός παρονομαστής: αντοχή, σοβαρό payload και βαθιά ενσωμάτωση στο combat management system του πλοίου, ώστε τα UAV να λειτουργούν ως οργανικό κομμάτι του αισθητήριου «νευρικού συστήματος» του στόλου.
Η ελληνική απάντηση: Velos Rotors από το Ξυλόκαστρο
Μέσα σε αυτό το διεθνές σκηνικό, η Velos Rotors αντιπροσωπεύει μια σπάνια ελληνική ιστορία deep tech hardware. Η εταιρεία έχει αναπτύξει unmanned ελικόπτερα με πατενταρισμένο twin‑transmission σύστημα, εστιάζοντας στην ασφάλεια, το redundancy και τη δυνατότητα ασφαλούς προσγείωσης ακόμη και μετά από αστοχία κρίσιμων εξαρτημάτων.
Το Velos V3 είναι ένα UAV περίπου 25 κιλών, με ωφέλιμο φορτίο έως 10 κιλά και αυτονομία έως 90 λεπτά, ήδη χρησιμοποιούμενο σε έργα επιτήρησης κρίσιμων υποδομών, όπως σιδηροδρομικά δίκτυα στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Το νεότερο Velos V‑Twin με δυο έλικες ανεβάζει το MTOW στα περίπου 52 κιλά, με payload έως 20 κιλά, διατηρώντας τη φιλοσοφία redundancy και ανοικτή αρχιτεκτονική για διαφορετικά payloads (αισθητήρες, lidar, κάμερες κ.ά.).
Αν και κινούνται σε μικρότερη κατηγορία από το Camcopter S‑100, τα ελληνικά UAV ξεχωρίζουν για τον συνδυασμό βάρους–φορτίου και για την ευελιξία χρήσης σε BVLOS αποστολές, επιθεωρήσεις και επιτήρηση, σε ένα πεδίο όπου η Ελλάδα έχει ελάχιστες άλλες παραγωγικές παρουσίες.
Μπορούν τα Velos να «κουμπώσουν» στο ΠΝ σήμερα;
Σε επίπεδο άμεσης αντικατάστασης ή ισοδύναμης εναλλακτικής των S‑100 πάνω στις FDI, η απάντηση είναι μάλλον αρνητική στη σημερινή φάση.
Τα Camcopter και οι διεθνείς αντίπαλοί του έχουν πίσω τους χρόνια ανάπτυξης, shipborne πιστοποίηση, αυτόματη απογείωση–προσγείωση σε ταραγμένα καταστρώματα και πλήρη ενσωμάτωση σε συστήματα μάχης, στοιχεία που δεν μπορείς να «αγοράσεις» ή να αναπτύξεις μέσα σε λίγους μήνες.
Από την άλλη, υπάρχουν ρεαλιστικοί ρόλοι όπου τα Velos Rotors μπορούν να γίνουν χρήσιμο εργαλείο για το ΠΝ και το ευρύτερο ΥΠΕΘΑ: επιτήρηση βάσεων και υποδομών από ξηρά, πειραματικά σενάρια με σμήνη UAV/USV, αλλά και ως testbed για ελληνικά αποστολικά φορτία και αλγορίθμους AI/edge analytics.
Σε αυτούς τους ρόλους, το ζητούμενο δεν είναι να «κοντράρουν» τα Camcopter, αλλά να δημιουργήσουν ένα εγχώριο sandbox δοκιμών που να φέρνει πιο κοντά startups, ερευνητικά κέντρα και Ένοπλες Δυνάμεις.
Τι θα σήμαινε ένα πραγματικά «ελληνικό ναυτικό UAV»
Για να δούμε κάποτε ένα ελληνικό UAV να στέκεται στην ίδια κατηγορία με S‑100, Skeldar ή AWHero, θα χρειαστεί ένα πολυετές πρόγραμμα ωρίμανσης και co‑development.
Θα πρέπει να αναπτυχθούν εκδόσεις με μεγαλύτερη αυτονομία (πιθανώς hybrid ή heavy fuel), shipborne ATOL σε sea state που ενδιαφέρει το ΠΝ, πλήρης integration σε CMS και, φυσικά, εκτεταμένες θαλάσσιες δοκιμές.
Για μια startup όπως η Velos Rotors, αυτό δεν είναι απαραίτητα «εκτροχιασμός» από την εμπορική της στρατηγική, αλλά μια πιθανή γραμμή προϊόντος που θα μπορούσε να χτιστεί σταδιακά, εφόσον υπάρξει σταθερό πλαίσιο συνεργασίας με το ΠΝ.
Για το ελληνικό οικοσύστημα, η αξία δεν θα ήταν μόνο στο τελικό προϊόν, αλλά και στη μεταφορά τεχνογνωσίας, στα νέα engineering skills και στα spin‑off projects που θα μπορούσαν να προκύψουν γύρω από ένα τέτοιο πρόγραμμα.
Το στοίχημα για την ελληνική καινοτομία
Η προμήθεια των Camcopter S‑100 είναι μια λογική κίνηση για ένα ναυτικό που θέλει εδώ και τώρα ώριμες λύσεις σε απαιτητικές αποστολές.
Το πραγματικό στοίχημα, όμως, για την Ελλάδα και το οικοσύστημα είναι αν τέτοιες μεγάλες αμυντικές επενδύσεις θα μείνουν απλώς εισαγωγές έτοιμης τεχνολογίας ή αν θα γίνουν αφορμή να «κουμπώσουν» πάνω τους ελληνικές startups, από τη Velos Rotors μέχρι νέους παίκτες στο λογισμικό και τα payloads.
Το υπουργείο εθνικής άμυνας και το ΕΛΚΑΚ τρέχουν ήδη προγράμματα δοκιμών στο πεδίο αλλά και συνεργασιών με DefenseTech Startups για λύσεις σε συγκεκριμένους τομείς και αναμένουμε σύντομα τα αποτελέσματα.
ΕΛΚΑΚ: Δύο νέες διαγωνιστικές διαδικασίες για Κυβερνοάμυνα και Θαλάσσια Επιτήρηση
