Ένα ξεκάθαρο, αγωνιώδες μήνυμα προς τους Ευρωπαίους ηγέτες και τις Βρυξέλλες στέλνει ένας συνασπισμός κορυφαίων CEOs από τον χώρο της ευρωπαϊκής τεχνολογίας. Με ένα κοινό τους άρθρο-παρέμβαση, το οποίο δημοσιεύτηκε ταυτόχρονα σε μεγάλα ευρωπαϊκά μέσα –μεταξύ αυτών και η σουηδική Dagens Industri με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Låt oss agera som ett Europa» («Ας δράσουμε ως μία Ευρώπη»)– οι επικεφαλής των μεγαλύτερων τεχνολογικών δυνάμεων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον της καινοτομίας στη Γηραιά Ήπειρο.
Οι 7 ηγέτες και η «κρίση που δημιουργήσαμε μόνοι μας»
Στο κείμενό τους, οι ηγέτες της τεχνολογίας προειδοποιούν ότι η Ευρώπη χάνει καθημερινά την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά της. Πρόκειται για μια ιστορική, κοινή πρωτοβουλία την οποία συνυπογράφουν επτά κορυφαία στελέχη:
- Christophe Fouquet, CEO της ASML
- Guillaume Faury, CEO της Airbus
- Börje Ekholm, CEO της Ericsson
- Arthur Mensch, CEO της Mistral AI
- Justin Hotard, CEO της Nokia
- Christian Klein, CEO της SAP
- Roland Busch, CEO της Siemens
Αυτή η άτυπη συμμαχία –η οποία εκπροσωπεί συνολικά έσοδα άνω των 400 δισ. ευρώ, περίπου 40 δισ. ευρώ σε ετήσιες επενδύσεις R&D και σχεδόν 1 εκατομμύριο θέσεις εργασίας υψηλής τεχνολογίας– χαρακτηρίζει την τρέχουσα κατάσταση ως μια «κρίση που δημιουργήσαμε μόνοι μας» (a crisis of our own making). Προειδοποιούν δε, πως δεν πρόκειται απλώς για ένα οικονομικό ζήτημα, αλλά για μια συνθήκη που απειλεί ευθέως την κοινωνική συνοχή, τη μελλοντική ευημερία και, αναπόφευκτα, την τεχνολογική κυριαρχία της Ευρώπης.
Τα «αγκάθια»: Κατακερματισμός και υπερρύθμιση
Γιατί, όμως, η Ευρώπη μένει πίσω; Σύμφωνα με την κοινή επιστολή, οι εταιρείες που επιχειρούν στην Ευρώπη έχουν να αντιμετωπίσουν ένα ασφυκτικό, κατακερματισμένο κανονιστικό πλαίσιο, καθώς και έναν δυσβάσταχτο διοικητικό φόρτο, ιδίως όσον αφορά τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Την ώρα που η τεχνολογική πρόοδος σε τομείς όπως η AI, το cloud και τα προηγμένα δίκτυα τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς –περνώντας πλέον στη φάση της φυσικής εφαρμογής– οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αδυνατούν να ακολουθήσουν στην κλιμάκωση (scale-up). Παράλληλα, καλούνται να ανταγωνιστούν κολοσσούς από ΗΠΑ και Κίνα, που χαίρουν τεράστιων επιδοτήσεων και έχουν ήδη πανίσχυρη διείσδυση στην εσωτερική ευρωπαϊκή αγορά.
Η λύση: Εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς τώρα
Το μήνυμα προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (η παρέμβαση άλλωστε ακολούθησε συνάντηση με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν) και τις εθνικές κυβερνήσεις είναι σαφές: «Ας δράσουμε επιτέλους ως μία Ευρώπη». Οι CEOs ζητούν άμεσα μέτρα για να αναστραφεί το δυσμενές κλίμα:
- Απλοποίηση της νομοθεσίας για την AI: Λιγότερη γραφειοκρατία και κανόνες που θα λειτουργούν ως «ευέλικτα προστατευτικά κιγκλιδώματα» και όχι ως άκαμπτοι περιορισμοί.
- Πραγματική Ενιαία Αγορά και ευέλικτες συγχωνεύσεις: Ουσιαστική εμβάθυνση της ευρωπαϊκής αγοράς και χαλάρωση των κανόνων περί συγχωνεύσεων και εξαγορών (M&A), ώστε να επιτρέπεται στις ευρωπαϊκές εταιρείες να γιγαντωθούν (consolidation) για να ανταγωνιστούν διεθνώς.
- Στροφή στην ισχυρή βιομηχανική πολιτική: Προτεραιότητα στην καινοτομία έναντι της διαρκούς ρύθμισης, για να μπορέσει η Ευρώπη να συμβαδίσει με το διεθνές momentum.
Τι σημαίνει αυτό για το οικοσύστημα των Startups
Για το ευρωπαϊκό –και φυσικά το ελληνικό– οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων, η παρέμβαση αυτή αναδεικνύει μια κρίσιμη πραγματικότητα. Η Ευρώπη είναι εξαιρετική στο να ανακαλύπτει και να καινοτομεί, αλλά αποτυγχάνει στο scale-up. Εάν οι μεγάλες εταιρείες, οι λεγόμενοι «champions» της Ευρώπης, δυσκολεύονται να λειτουργήσουν διασυνοριακά λόγω κατακερματισμένων αγορών και έλλειψης ένωσης κεφαλαιαγορών, το εμπόδιο για τις startups και scaleups είναι πολλαπλάσιο.
Η παρέμβαση αυτών των επτά ισχυρών της τεχνολογίας δεν είναι απλώς ένα άρθρο γνώμης, αλλά ένα «μανιφέστο επιβίωσης» για την ψηφιακή οικονομία της Ε.Ε. Το στοίχημα πλέον βρίσκεται στο τραπέζι των ευρωπαϊκών θεσμών: Θα καταφέρει η Ευρώπη να ενώσει τις δυνάμεις της, ή θα παραμείνει ένας υπερρυθμισμένος καταναλωτής ξένων τεχνολογιών;
