Η Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μόνο έναν παγκόσμιο τουριστικό προορισμό, αλλά μεταμορφώνεται ραγδαία σε ένα διεθνές hub παραγωγής οπτικοακουστικών έργων και ψηφιακών παιχνιδιών. Σύμφωνα με τη νέα, ενδελεχή μελέτη του ΙΟΒΕ, ο κλάδος έχει ξεφύγει από τα στενά όρια της πολιτιστικής παραγωγής και αποτελεί πια μια “βαριά βιομηχανία” που εισφέρει δισεκατομμύρια στο ΑΕΠ της χώρας.
Ας δούμε αναλυτικά την «ακτινογραφία» της αγοράς, το πώς η χώρα μας μετατράπηκε σε παγκόσμιο πλατό και την καθοριστική συμβολή του ΕΚΚΟΜΕΔ στην εδραίωση αυτού του οικοσυστήματος.
Τα εντυπωσιακά μεγέθη της έρευνας του ΙΟΒΕ
Οι αριθμοί που αποτυπώνονται στη μελέτη επιβεβαιώνουν ότι η οπτικοακουστική βιομηχανία λειτουργεί ως ένας από τους ισχυρότερους πολλαπλασιαστές της ελληνικής οικονομίας.
- Η συμβολή στο ΑΕΠ: Η συνολική επίδραση του οπτικοακουστικού τομέα (συμπεριλαμβανομένων των ραδιοτηλεοπτικών δραστηριοτήτων) εκτιμάται στο εντυπωσιακό ποσό του 1,9 δισ. ευρώ.
- Θέσεις εργασίας & έσοδα: Ο κλάδος υποστηρίζει σχεδόν 44.000 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης και συνδέεται άμεσα και έμμεσα με δημόσια έσοδα ύψους 581 εκατ. ευρώ.
- Οικονομικός πολλαπλασιαστής: Για κάθε 1 ευρώ άμεσης συνεισφοράς του τομέα, δημιουργούνται επιπλέον 1,47 ευρώ στην ελληνική οικονομία (συνολική επίδραση 2,47 ευρώ). Ειδικά στον κινηματογράφο, για κάθε 1 ευρώ δαπάνης η επίδραση φτάνει τα 2,67 ευρώ, ενώ στον κλάδο των ψηφιακών παιχνιδιών εκτοξεύεται στα 2,71 ευρώ.
- Επενδυτικό ράλι: Οι επενδύσεις στον τομέα υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μία δεκαετία, από 146 εκατ. ευρώ το 2013 σε 337 εκατ. ευρώ το 2024 (έχοντας αγγίξει ιστορικό υψηλό στα 390 εκατ. ευρώ το 2023).
Ο ρόλος του ΕΚΚΟΜΕΔ
Τίποτα από τα παραπάνω δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς μια επιθετική, εξωστρεφή εθνική στρατηγική. Η ίδρυση του ΕΚΚΟΜΕΔ (ο νέος ενιαίος φορέας που προέκυψε το 2024 από τη συγχώνευση του ΕΚΟΜΕ και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου) έδωσε το θεσμικό πλαίσιο για την εκτόξευση της αγοράς.
Ο κύριος μοχλός αυτής της επιτυχίας είναι το εξαιρετικά ανταγωνιστικό επενδυτικό κίνητρο του Cash Rebate, το οποίο προσφέρει επιστροφή 40% επί των επιλέξιμων δαπανών που γίνονται στην Ελλάδα. Από το 2019 έως τα μέσα Μαΐου του 2026, κινητοποιήθηκαν πάνω από 307 εκατ. ευρώ δημόσιας χρηματοδότησης για την παραγωγή έργων, με το 81% αυτών των πόρων να κατευθύνεται σε παραγωγές που έκαναν χρήση του Cash Rebate. Το ΕΚΚΟΜΕΔ δεν έφερε απλώς ξένα κεφάλαια, αλλά δημιούργησε ένα οικοσύστημα όπου τεχνικοί, εταιρείες post-production, ξενοδοχεία και catering δουλεύουν πλέον στα στάνταρ του Χόλιγουντ.
Όταν η Ελλάδα έγινε παγκόσμιο πλατό: Οι παραγωγές
Η αξιοποίηση του Cash Rebate μετέτρεψε την Ελλάδα στο απόλυτο destination για διεθνή blockbusters και σειρές κορυφαίων streaming πλατφορμών. Η χώρα δεν λειτούργησε μόνο ως «καλοκαιρινό φόντο», αλλά και ως χαμαιλέοντας που μπορεί να αναπαραστήσει άλλες χώρες.
Οι πιο εμβληματικές παραγωγές που έχουν γυριστεί στη χώρα μας με τη στήριξη του θεσμικού πλαισίου είναι:
- Glass Onion: A Knives Out Mystery (Netflix): Η υπερπαραγωγή με τον Daniel Craig έκανε το Πόρτο Χέλι και τις Σπέτσες παγκόσμιο viral, φέρνοντας το ελληνικό καλοκαίρι στα σαλόνια εκατομμυρίων θεατών.
- Triangle of Sadness: Η βραβευμένη με Χρυσό Φοίνικα (και υποψήφια για Όσκαρ) ταινία του Ruben Östlund γυρίστηκε στην παραλία της Χιλιαδού στην Εύβοια, κερδίζοντας μάλιστα το βραβείο καλύτερου ευρωπαϊκού location.
- Tehran (Apple TV+): Ένα εντυπωσιακό case study. Η βραβευμένη ισραηλινή κατασκοπευτική σειρά χρησιμοποίησε γειτονιές της Αθήνας (π.χ. Καλλιθέα, Πεδίον του Άρεως) για να αναπαραστήσει με απόλυτη πειστικότητα τους δρόμους της Τεχεράνης.
- My Big Fat Greek Wedding 3 (Focus Features): Το επιτυχημένο franchise επέστρεψε στην πατρίδα του για το τρίτο μέρος, ρίχνοντας τα φώτα στο κέντρο της Αθήνας και τα νησιά.
- The Lost Daughter (Netflix): Το πολυβραβευμένο σκηνοθετικό ντεμπούτο της Maggie Gyllenhaal γυρίστηκε αποκλειστικά στις Σπέτσες.
- Crimes of the Future: Το σκοτεινό, sci-fi θρίλερ του θρυλικού David Cronenberg επέλεξε την Αττική για το δυστοπικό του σκηνικό.
- The Bricklayer (Millennium Media): Η χολιγουντιανή ταινία δράσης με τον Aaron Eckhart μετέτρεψε το κέντρο της Θεσσαλονίκης σε πεδίο μάχης και θεαματικών κυνηγητών.
- Tin Soldier: Μεγάλη ταινία δράσης με ένα δυνατό cast (Robert De Niro, Jamie Foxx) που αξιοποίησε τις εγκαταστάσεις και τα φυσικά τοπία της Θεσσαλονίκης και της Δράμας.
- Rise (Disney+): Η βιογραφική ταινία για την πορεία του Γιάννη Αντετοκούνμπο, με συγκινητικά γυρίσματα στα Σεπόλια και το κέντρο της Αθήνας.
Αυτές οι παραγωγές τροφοδότησαν και το φαινόμενο του Screen Tourism. Η έρευνα του ΙΟΒΕ υπολογίζει ότι κάθε αύξηση της δημοφιλίας μιας παραγωγής (ανά 1.000 ψήφους στο IMDb) φέρνει από 500 έως 770 έξτρα αλλοδαπούς τουρίστες στην περιοχή των γυρισμάτων. Επιπλέον, για κάθε 1.000 ευρώ δαπάνης Cash Rebate, η τοπική οικονομία κερδίζει επιπλέον τουριστική δαπάνη έως και 24.600 ευρώ.
Η επόμενη πίστα: Το ελληνικό gaming
Μία από τις πιο στρατηγικές παρεμβάσεις του ΕΚΚΟΜΕΔ είναι η ενίσχυση του Video Game Development. Παγκοσμίως η αγορά υπολογίζεται στα 178 δισ. δολάρια (και στην Ευρώπη στα 27 δισ. ευρώ). Η Ελλάδα είναι σε πρώιμο στάδιο, έχοντας καταγράψει 18 στούντιο το 2023 (με 90 εξειδικευμένους εργαζόμενους) και 12 νέους τίτλους αυτοέκδοσης.
Για να «ξεκλειδώσει» αυτή η αγορά, το ΕΚΚΟΜΕΔ σχεδίασε ξεχωριστό πυλώνα στο Cash Rebate ειδικά για τα ψηφιακά παιχνίδια (CRGR-VGD), που προβλέπει χρηματοδότηση από 10% στην αρχική φάση παραγωγής, έως και 30% στην τελική (με ανώτατο όριο το 1 εκατ. ευρώ).
Με αυτή τη θεσμική ομπρέλα, αξιόλογα παιχνίδια από εγχώρια στούντιο έχουν αρχίσει να κάνουν τον γύρο του κόσμου. Ενδεικτικά:
- Σημαντικές VR/AR και gaming παραγωγές που έχουν ενταχθεί στα εργαλεία χρηματοδότησης, όπως το “Arcadia” της Faliro XR και το “Anamnesis: Pandora’s Sin” της Prime Cognition World.
- Αναγνωρισμένοι τίτλοι από δυναμικά εγχώρια στούντιο όπως το “SeaOrama: World of Shipping” (της αθηναϊκής Hidden Tower Studios), το “Dunestake” (από την Eteros Studios), καθώς και πολλά indie διαμάντια (όπως το “Cult of Blood” από την Dusty Box).
Η ελληνική δημιουργική βιομηχανία, με “όχημα” τα δεδομένα του ΙΟΒΕ και την έμπρακτη στήριξη του ΕΚΚΟΜΕΔ, αποδεικνύει ότι διαθέτει πλέον και το ταλέντο και τις υποδομές για να εδραιωθεί στον παγκόσμιο χάρτη παραγωγής αρκεί να υπάρξει συνέχεια στην ήδη πετυχημένη πολιτική και στρατηγική της ηγεσίας του ΕΚΚΟΜΕΔ.
