Στο σταυροδρόμι της δημόσιας διοίκησης, της τεχνολογικής καινοτομίας και των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών (Venture Capital), το GovTech (Government Technology) αναδεικνύεται ταχέως ως ένας από τους πιο κρίσιμους και ανθεκτικούς τομείς της παγκόσμιας ψηφιακής οικονομίας. Το οικοσύστημα αυτό αποκλίνει θεμελιωδώς από την παραδοσιακή έννοια της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (e-government).
Ενώ το e-government επικεντρώθηκε ιστορικά στην απλή ψηφιοποίηση (digitization) των υφιστάμενων γραφειοκρατικών διαδικασιών—συχνά μεταφέροντας την πολυπλοκότητα του φυσικού κόσμου σε ένα ψηφιακό περιβάλλον—το GovTech αντιπροσωπεύει έναν βαθύ ψηφιακό μετασχηματισμό (digital transformation) που επανασχεδιάζει τη δομή του κράτους από τη βάση της. Εστιάζει στην παροχή υπηρεσιών με επίκεντρο τον χρήστη, αξιοποιώντας ευέλικτες μεθοδολογίες ανάπτυξης λογισμικού, αρχιτεκτονικές βασισμένες στο υπολογιστικό νέφος (cloud-native), ανάλυση μεγάλων δεδομένων (big data) και τεχνητή νοημοσύνη (AI).
Το πεδίο εφαρμογής του GovTech είναι εξαιρετικά ευρύ και συμπεριλαμβάνει εταιρείες τεχνολογίας, νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) και θεσμικούς φορείς που συμπράττουν για τη δημιουργία λύσεων λογισμικού (software), υλικού (hardware) και ολοκληρωμένων υπηρεσιών.
Οι λύσεις αυτές αποσκοπούν στη ριζική βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της διαφάνειας και της λειτουργικότητας των κυβερνητικών δομών. Η τυπολογία των εφαρμογών εκτείνεται από την αυτοματοποίηση των αόρατων, εσωτερικών διοικητικών λειτουργιών (back-office automation), την ψηφιοποίηση της φορολογικής συμμόρφωσης και τη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, έως τις πλατφόρμες συμμετοχικής δημοκρατίας, τα συστήματα έξυπνης αστικής κινητικότητας, την προηγμένη τηλεϊατρική και τις τεχνολογίες δημόσιας ασφάλειας.
Μέρος 4ο
Η Ελλάδα ως πανευρωπαϊκό Case Study ψηφιακού μετασχηματισμού
Η χώρα έχει αναδειχθεί σε διεθνές σημείο αναφοράς για τον ψηφιακό μετασχηματισμό. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (έκθεση Digital Decade 2025) αποτιμά τον προϋπολογισμό του εθνικού στρατηγικού οδικού χάρτη στα 6,1 δισεκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 2,57% του ελληνικού ΑΕΠ.
Παρά την υστέρηση σε ειδικούς ICT (ΤΠΕ), η Ελλάδα καταγράφει ταχύτατη σύγκλιση, έχοντας σκοράρει 86,2 στον δείκτη ψηφιακών υπηρεσιών για επιχειρήσεις (G2B)—ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ΕΕ—και 75,9 στις υπηρεσίες προς πολίτες (G2C). Αντίστοιχα, το GovTech Maturity Index της Παγκόσμιας Τράπεζας τοποθετεί την Ελλάδα στο κορυφαίο Group A (πολύ υψηλή ωριμότητα).
Opengov.gr και η σημασία των Ανοικτών Δεδομένων στην εποχή του AI
Θεμέλιος λίθος της διαφάνειας και της συμμετοχικής δημοκρατίας στην Ελλάδα υπήρξε η δημιουργία του Opengov.gr. Το portal αυτό εισήγαγε τον θεσμό της ηλεκτρονικής δημόσιας διαβούλευσης, επιτρέποντας στους πολίτες να σχολιάζουν σχεδόν κάθε νομοσχέδιο πριν κατατεθεί στη Βουλή, ενώ συνδέεται άρρηκτα με το Πρόγραμμα «Διαύγεια», όπου αναρτώνται υποχρεωτικά όλες οι αποφάσεις των κρατικών φορέων.
Η εξέλιξη, όμως, του GovTech εξαρτάται απόλυτα από την ανοικτή διάθεση των δημοσίων δεδομένων (Open Data), όπως εκφράζεται μέσα από πλατφόρμες σαν το data.gov.gr και το geodata.gov.gr (για γεωχωρικά δεδομένα). Ο νόμος 4305/2014 καθιέρωσε την αρχή της “εξ ορισμού” (by default) ανοικτής διάθεσης πληροφοριών. Σήμερα, η ύπαρξη καθαρών και προσβάσιμων δεδομένων μέσω API δεν αποτελεί απλώς ζήτημα διαφάνειας, αλλά το απόλυτο “καύσιμο” για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI). Με την αξιοποίηση ανοικτών κρατικών δεδομένων:
- Οι startups και οι επιχειρήσεις μπορούν να εκπαιδεύσουν μοντέλα μηχανικής μάθησης που επιλύουν πραγματικά προβλήματα.
- Δημιουργούνται ρυθμιστικά “sandboxes” που ευνοούν τις πιλοτικές δοκιμές αλγορίθμων με μειωμένο ρίσκο.
- Τροφοδοτούνται συστήματα όπως τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) στην ελληνική γλώσσα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης.
Η αρχιτεκτονική της ψηφιακής Ελλάδας: gov.gr, mAigov και ΜΙΤΟΣ
Η επανάσταση του GovTech οικοδομήθηκε γύρω από την πύλη gov.gr. Η δυναμική της είναι πλέον επιβλητική: μέχρι και το πρώτο τρίμηνο του 2026 διέθετε 2.239 ψηφιακές υπηρεσίες, έχοντας εξυπηρετήσει πάνω από 9 εκατομμύρια μοναδικούς πολίτες και έχοντας εκδώσει εκατοντάδες εκατομμύρια ψηφιακά έγγραφα.
Η μετάβαση, ωστόσο, στο Intelligent Government πραγματοποιήθηκε με το mAigov, τον πρώτο ψηφιακό βοηθό Τεχνητής Νοημοσύνης, ο οποίος έχει ήδη διεκπεραιώσει πάνω από 3.900.000 συνομιλίες (chats) εξυπηρετώντας το κοινό σε φυσική γλώσσα.
Η ραχοκοκαλιά αυτού του συστήματος είναι το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών «ΜΙΤΟΣ». Σήμερα η πλατφόρμα έχει φτάσει τις 4.290 πλήρως δημοσιευμένες διαδικασίες (με 100 επιπλέον στο τελικό στάδιο δημοσίευσης και 166 υπό έγκριση). Ο αντίκτυπος στην πάταξη της γραφειοκρατίας είναι απόλυτα μετρήσιμος: χάρη στην τυποποίηση του ΜΙΤΟΣ και τη διαλειτουργικότητα, από τον Απρίλιο του 2025 καταργήθηκε εντελώς η υποχρέωση προσκόμισης πιστοποιητικών γέννησης και οικογενειακής κατάστασης από τους πολίτες, καθώς οι δημόσιοι φορείς υποχρεούνται πλέον να τα αντλούν ηλεκτρονικά, αυτεπάγγελτα.
Σε κάθε περίπτωση το gov.gr είναι ένα πανευρωπαϊκό case-study με πολλές, πιο «προηγμένες» χώρες να το μελετούν και να το αντιγράφουν.
Η πρωτιά της Ελλάδας: Στρατηγική συνεργασία με την OpenAI
Μια ιστορική εξέλιξη που επιβεβαιώνει την ταχύτητα ψηφιακής μετάβασης της χώρας καταγράφηκε τον Σεπτέμβριο, όταν η Ελλάδα έγινε η πρώτη χώρα παγκοσμίως που προχώρησε σε εθνική, στρατηγική συνεργασία με την OpenAI (δημιουργό του ChatGPT).
Με την υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας “OpenAI for Greece” —ανάμεσα στην Ελληνική Κυβέρνηση, την OpenAI, το Ίδρυμα Ωνάση και την Endeavor Greece— η χώρα εισάγει πρωτοποριακά εργαλεία AI στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση και το startup οικοσύστημα. Συγκεκριμένα, 20 πιλοτικά σχολεία (όπως τα Πρότυπα, τα Πειραματικά και τα Δημόσια Λύκεια Ωνάση) ενσωματώνουν το ChatGPT Edu, μια πλήρως εναρμονισμένη με τον GDPR (Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων) εκδοχή της πλατφόρμας που λειτουργεί χωρίς διαφημίσεις και βοηθά τους εκπαιδευτικούς στον σχεδιασμό των μαθημάτων. Παράλληλα, μέσα από την πρωτοβουλία επιταχυντή (Greek AI Accelerator), υποστηρίζονται νεοφυείς επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην υγεία, το κλίμα και την εκπαίδευση με άμεση πρόσβαση στις τεχνολογίες της εταιρείας. Όπως δήλωσε ο Chris Lehane, Chief Global Affairs Officer της OpenAI, με πάνω από το 60% των Ελλήνων χρηστών να είναι κάτω των 35 ετών, η Ελλάδα προετοιμάζεται με τον πλέον κατάλληλο τρόπο για την «Εποχή της Νοημοσύνης».
Ο καταλυτικός ρόλος των ελληνικών ερευνητικών κέντρων στο GovTech & CivicTech
Η ταχύτατη πρόοδος της Ελλάδας δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη στήριξη του ισχυρού της οικοσυστήματος ακαδημαϊκής έρευνας και τεχνολογίας, το οποίο παράγει την τεχνογνωσία που τροφοδοτεί άμεσα τον δημόσιο τομέα.
- ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»: Ως το μεγαλύτερο διεπιστημονικό κέντρο, ο Δημόκριτος συντονίζει το ahedd Digital Innovation Hub και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIH) “Smart Attica”. Αναπτύσσει πλήθος λύσεων GovTech για έξυπνες πόλεις, ωστόσο το σπουδαιότερο βήμα του είναι η φιλοξενία του υπερυπολογιστή Δαίδαλος και του έργου “Pharos”.
- Ερευνητικό Κέντρο «Αθηνά»: Αποτελεί τον εθνικό κόμβο αποκλειστικά για τις τεχνολογίες της πληροφορίας. Είναι ο βασικός πυλώνας του GR digiGOV-innoHUB, ενός εικονικού εργαστηρίου GovTech που βοηθά δημόσιους φορείς. Ιστορικής σημασίας για το ελληνικό AI είναι η δημιουργία του “Μελτέμι”, του πρώτου ανοικτού Μεγάλου Γλωσσικού Μοντέλου (LLM) εκπαιδευμένου για την ελληνική γλώσσα.
- ΙΤΕ (Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας – FORTH): Έχει τεράστια συμμετοχή στον ψηφιακό μετασχηματισμό των πόλεων και της υγείας. Το Κέντρο Εφαρμογών eHealth (CeHA) ηγείται του πανευρωπαϊκού έργου PRECISEU, ενώ σε επίπεδο CivicTech ανέπτυξε το πρωτοπόρο, δυναμικό σύστημα μέτρησης κυκλοφοριακού φόρτου για το Ηράκλειο.
- ΕΚΕΤΑ (Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης): Το εμβληματικό nZEB Smart House του ΕΚΕΤΑ είναι το πρώτο «Έξυπνο Σπίτι» σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας στην Ελλάδα, λειτουργώντας ως κόμβος δοκιμών (DIH) για startups και δήμους.
- ΙΤΥΕ «Διόφαντος»: Λειτουργεί ως ο τεχνολογικός πυλώνας του Υπουργείου Παιδείας, αναλαμβάνοντας τον σχεδιασμό συστημάτων e-Government για όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης.
- Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ): Παρέχει τη στατιστική τεκμηρίωση (όπως τους δείκτες DESI) και σε συνεργασία με το ΕΔΥΤΕ στηρίζει το Παρατηρητήριο Γραφειοκρατίας (ΜΙΤΟΣ).
- Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ): Συμβάλλει στη μεταφορά τεχνολογίας διασυνδέοντας την έρευνα στις θετικές επιστήμες με λύσεις δημόσιας καινοτομίας.
INFO BOX: «PHAROS» – Το Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης (AI Factory)
Η επιδίωξη της Ελλάδας να ηγηθεί στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης αποκρυσταλλώνεται στο έργο PHAROS, ένα από τα πρώτα 13 ευρωπαϊκά AI Factories. Με προϋπολογισμό 30 εκατ. ευρώ (συγχρηματοδοτούμενο κατά 50% από την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC και κατά 50% από εθνικούς πόρους), το έργο αξιοποιεί τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ». Για την επιχειρηματική διαχείριση της δομής, έχει ήδη συσταθεί η εταιρεία “PHAROS AI FACTORY A.E.”, με συμμετοχή 70% του Υπερταμείου (Growthfund) και 30% του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Ο Φάρος σχεδιάστηκε ως ένα δυναμικό οικοσύστημα, ένα “one-stop-shop” το οποίο εκδημοκρατίζει την πρόσβαση στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Προσφέρει απευθείας σε startups, Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις (SMEs) και ερευνητές τεράστια υπολογιστική ισχύ, καθαρά δεδομένα (AI-ready datasets) και προεκπαιδευμένα μοντέλα, προκειμένου να κλιμακώσουν ταχύτατα τις λύσεις τους. Η καινοτομία που θα παραχθεί επικεντρώνεται σε τρεις κάθετους τομείς εξαιρετικής δημόσιας αξίας: (α) Υγεία, (β) Γλώσσα και Πολιτισμός, και (γ) Βιωσιμότητα (ενέργεια, περιβάλλον, κλίμα). Η σημασία του, ωστόσο, υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα: Το PHAROS διασυνδέεται ήδη ως κεντρικός διακρατικός κόμβος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης με τέσσερα δορυφορικά “AI Factory Antennas” σε Κύπρο, Μάλτα, Βόρεια Μακεδονία και Σερβία, προάγοντας την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την κοινή ανάπτυξη μοντέλων στην περιοχή.
Μέρος 5ο
Το ελληνικό Startup οικοσύστημα στο επίκεντρο του GovTech
To 2025, οι ελληνικές startups προσέλκυσαν συνολική χρηματοδότηση άνω των 732 εκατομμυρίων ευρώ (συμπεριλαμβανομένου και δανεισμού – venture debt) σε 95 συμφωνίες, καταγράφοντας θεαματική αύξηση 35% σε σχέση με το 2024.
Παράλληλα, τα ventures Ελλήνων ιδρυτών της διασποράς αποδεικνύουν διεθνή δυναμική, αντλώντας πάνω από 450 εκατ. δολάρια μέσα στο 2026, με εταιρείες όπως η Infinite Orbits να σηκώνουν 40 εκατ. ευρώ κλείνοντας και κυβερνητικά συμβόλαια.
Μεταξύ των μεγαλύτερων χρηματοδοτήσεων ξεχώρισε η Spotawheel με συνολικά 300 εκατ. ευρώ, ενώ στον τομέα της ψηφιακής υγείας η Numan άντλησε 52 εκατ. ευρώ, και στο fintech η ηπειρώτικη Natech (Snappi) έλαβε 34,2 εκατ. ευρώ. Μικρότεροι αλλά εξαιρετικά στοχευμένοι γύροι αφορούσαν την Wealthyhood (3,6 εκατ. ευρώ), τη Mind The Hack (2,8 εκατ. ευρώ), αλλά και την PropTech λύση της Billys (συνολικά 2,9 εκατ. ευρώ).
Ειδικότερα στον χώρο του GovTech/CivicTech, η Ελλάδα διαθέτει πρωταγωνιστές:
- Novoville: Αποτελεί τη ναυαρχίδα του CivicTech. Μέσα στους πρώτους πέντε μήνες εφαρμογής στον Δήμο Αθηναίων, έλυσε 22.500 αιτήματα, μείωσε τις τηλεφωνικές κλήσεις εξυπηρέτησης κατά 47% και αύξησε την αποδοτικότητα των εσωτερικών ροών εργασίας του δήμου κατά 53%.
- Crowdpolicy (City On): Η πλατφόρμα έξυπνης πόλης City On χρησιμοποιείται από 110 δήμους. Εξαιρετικό case study αποτελεί η Μυτιλήνη (1.582 αιτήματα σε ένα εξάμηνο με άμεση επίλυση στο 48%). Επεκτάθηκε δυναμικά σε Πάρμα, Μπουργκάς, Τοσκάνη και Βαρκελώνη.
- Compellio: Πρωτοπορεί παγκοσμίως στο Blockchain GovTech και την ψηφιακή ταυτότητα. Σε στρατηγική συνεργασία με την Uni.Systems και την Intelli, η λύση της Compellio επιλέχθηκε στο πρώτο EU Blockchain Regulatory Sandbox της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. H εταιρεία συμμετέχει δυναμικά σε πανευρωπαϊκά πιλοτικά έργα (όπως τα WEBUILD και APTITUDE) για την ασφαλή έκδοση και επαλήθευση ψηφιακών διαπιστευτηρίων, φέρνοντας το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallet) στη δημόσια διοίκηση.
Μέρος 6ο
Ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός στο “Τελευταίο Μίλι”: Περιφέρειες και Έξυπνοι Δήμοι
Το “τελευταίο μίλι” της διακυβέρνησης είναι οι δήμοι. Παρακάτω αναλύονται τα κορυφαία ελληνικά case studies.
1. Οι Μητροπολιτικές Εφαρμογές: Ηράκλειο Κρήτης και Αθήνα
Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει στο Open Government Partnership (με το Σχέδιο Δράσης 2025-2028), προωθώντας συμμετοχικό προϋπολογισμό και ανοιχτά δεδομένα, ενώ η αμφίδρομη επικοινωνία με τους δημότες διεκπεραιώνεται άρτια μέσω της Novoville (πάνω από 22.500 αιτήματα λυμένα στο πρώτο πεντάμηνο).
Ο Δήμος Ηρακλείου Κρήτης εφάρμοσε ένα ευφυές σύστημα δυναμικής μέτρησης κυκλοφοριακού φόρτου (από το ΙΤΕ), κερδίζοντας μάλιστα το Χρυσό Μετάλλιο στα Best City Awards 2022. Τα δεδομένα καταχωρούνται σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα Heraklion Smart City. Επιπλέον, ο δήμος εγκατέστησε τηλεματική σε απορριμματοφόρα σε συνδυασμό με RFID tags στους κάδους για βελτιστοποίηση των δρομολογίων.
INFO BOX: The Ellinikon – Το Μεγαλύτερο Έργο “Έξυπνης Πόλης” στην Ευρώπη
Το Ελληνικό αποτελεί το πλέον εμβληματικό έργο αστικής ανάπλασης στη Μεσόγειο, μεταμορφώνοντας το πρώην αεροδρόμιο της Αθήνας σε μια φουτουριστική “έξυπνη” πόλη 6,2 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων. Υλοποιώντας το βιώσιμο μοντέλο της “πόλης των 15 λεπτών”, η περιοχή θα φιλοξενήσει πάνω από 8.000 κατοικίες και το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο της Ευρώπης. Το έργο κοσμεί ήδη ο Riviera Tower—ο πρώτος πράσινος ουρανοξύστης στην Ελλάδα με πιστοποίηση LEED Gold—ο οποίος, με προγραμματισμένη ολοκλήρωση το 2026, θα φτάσει τα 200 μέτρα ύψος και τους 50 ορόφους.
Η πραγματική καινοτομία του The Ellinikon, όμως, βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια. Το έργο βασίζεται σε ένα ενιαίο ψηφιακό επίπεδο (digital layer), το οποίο συνδυάζει ευρυζωνικά δίκτυα 5G και “ψηφιακά δίδυμα” (digital twins) για κάθε κρίσιμη λειτουργία της πόλης. Διαθέτει ένα εξ ολοκλήρου υπόγειο δίκτυο ηλεκτροδότησης (smart grid) που διαχειρίζεται την κατανάλωση ενέργειας από ΑΠΕ, ενώ εγκαταστάσεις έξυπνου φωτισμού προσαρμόζονται δυναμικά στην κίνηση. Η διαχείριση υδάτων είναι εξίσου προηγμένη, με συστήματα που επιτρέπουν την επαναχρησιμοποίηση επεξεργασμένων λυμάτων για την άρδευση των τεράστιων χώρων πρασίνου.
Το 2025 αποτέλεσε έτος-σταθμό για τον τεχνολογικό χαρακτήρα της πόλης. Η Lamda Development προχώρησε σε ιστορική συμφωνία 525 εκατ. δολαρίων με την πολυεθνική ION Group, η οποία θα εγκαταστήσει εκεί ένα υπερσύγχρονο R&D Innovation Campus, προσελκύοντας 2.000 εξειδικευμένους επαγγελματίες από 44 χώρες. Παράλληλα, το University of Nicosia (UNIC Athens) ανοίγει το πρώτο του campus 75.000 τ.μ. εντός του Ελληνικού, μετατρέποντας την περιοχή σε παγκόσμιο κόμβο τεχνητής νοημοσύνης και ψηφιοποίησης.
2. Οι Περιφερειακοί Δήμοι-οδηγοί: Καλαμάτα και Αίγιο
Ο Δήμος Αγρινίου αποτελεί εθνικό ρεκόρ εγκατάστασης IoT υποδομών. Με το έργο ύψους 1,45 εκατ. ευρώ, τοποθέτησε 850 υποδαπέδιους αισθητήρες για το σύστημα ελεγχόμενης στάθμευσης και τηλεματικά συστήματα διαχείρισης στόλου σε 120 δημοτικά οχήματα. Το έργο κορυφώνεται με το “Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο” το οποίο ενοποιεί έξι διαφορετικές έξυπνες εφαρμογές (αισθητήρες αέρα, νερού και δορυφορικά δεδομένα) σε μία ενιαία Γεωχωρική Υποδομή (SDI).
Ο Δήμος Αιγιαλείας καινοτομεί στη διαχείριση υδάτων μέσω του ευρωπαϊκού προγράμματος SWAN. Αντιμετωπίζοντας τεράστιες διαρροές, η ΔΕΥΑ Αιγιαλείας, σε συνεργασία με το ΠΑΔΑ, ανέπτυξε ένα υπερσύγχρονο «Ψηφιακό Δίδυμο» (Digital Twin) του κλειστού δικτύου. Το σύστημα εντοπίζει άμεσα τις βλάβες με συνέπεια την εξοικονόμηση 600.000 κυβικών μέτρων νερού ετησίως (μείωση των διαρροών κατά 48%). Ταυτόχρονα, λειτουργεί η πλατφόρμα aigialeia.digitalcert.gr, προσφέροντας 47 πλήρως ψηφιακές υπηρεσίες μέσω Taxisnet.
Ο Δήμος Πρέβεζας υλοποιεί την εγκατάσταση μιας cloud-based ενοποιημένης πλατφόρμας “έξυπνης πόλης”. Σε συνεργασία με κορυφαίες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Dotsoft και η Uni.Systems, ο δήμος ανέπτυξε ένα υπερσύγχρονο Κέντρο Διαχείρισης και Παρακολούθησης της Αστικής Κινητικότητας. Μέσω ενός μεγάλου δικτύου IoT (αισθητήρες κυκλοφορίας, έξυπνοι κάδοι, παρακολούθηση δημοτικού φωτισμού), το σύστημα συγκεντρώνει Big Data για να διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων. Ξεχωρίζει, επίσης, η εγκατάσταση «έξυπνων» διαβάσεων φιλικών προς ΑμεΑ, οι οποίες με τεχνολογία μηχανικής όρασης (AI-based vision) ανιχνεύουν την παρουσία πεζών, ενεργοποιώντας δυναμικά φωτεινά συστήματα προειδοποίησης προς τα οχήματα.
Ο Δήμος Καλαμάτας, έχοντας επιλεγεί επισήμως από την Ε.Ε. στην αποστολή των “100 κλιματικά ουδέτερων και έξυπνων πόλεων έως το 2030”, πρωτοπορεί με ταχείς ρυθμούς. Αιχμή του δόρατος αποτελεί το Kalamata.Lab, ένα καινοτόμο Κέντρο Καινοτομίας που δημιουργήθηκε σε συνεργασία με το Pleiades IoT Innovation Cluster και τη δυναμική υποστήριξη του Ομίλου Quest (όπου ανήκει η Uni.Systems). Μέσω του έργου αυτού (καθώς και πρωτοβουλιών όπως το ευρωπαϊκό HARMONIA), η πόλη αξιοποιεί «ψηφιακά δίδυμα» (digital twins) και τεχνητή νοημοσύνη για να αναβαθμίσει την ανθεκτικότητα των υποδομών της έναντι της κλιματικής αλλαγής και να συντονίσει την ενεργειακή της μετάβαση.
3. Πειραιάς: Το Οικοσύστημα της Γαλάζιας Καινοτομίας (Blue Economy)
Ο Δήμος Πειραιά ίδρυσε το Blue Lab, το πρώτο κέντρο καινοτομίας στην Ελλάδα αφιερωμένο στη Γαλάζια Οικονομία. Πέρα από τον 3D εξοπλισμό του, ο Δήμος συμμετέχει ενεργά στο πρόγραμμα URBACT C4TALENT (προϋπολογισμού 847 χιλ. ευρώ) για την υποστήριξη νέων επιχειρηματιών, καθώς και στο ευρωπαϊκό έργο GRESS (άνω του 1 εκατ. ευρώ), λειτουργώντας ως θερμοκοιτίδα (incubator) πράσινων και γαλάζιων startups.
4. Τα Νησιά – εργαστήρια του μέλλοντος: Ηλεκτρική Διασύνδεση, Αστυπάλαια, Χάλκη και Τήλος
Κρίσιμος παράγοντας για τον «έξυπνο» μετασχηματισμό των μικρών νησιών είναι η ηλεκτρική τους διασύνδεση με το κεντρικό δίκτυο της χώρας. Η διασύνδεση αυτή επιτρέπει τη μέγιστη και ασφαλή διείσδυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), εξασφαλίζει την ευστάθεια του τοπικού δικτύου και τερματίζει την εξάρτηση από τους ρυπογόνους σταθμούς παραγωγής πετρελαίου, ανοίγοντας τον δρόμο για καθαρές λύσεις GovTech και έξυπνα μικροδίκτυα.
Η πιο ριζοσπαστική ενσωμάτωση του GovTech συμβαίνει σε μικρής κλίμακας νησιωτικά οικοσυστήματα:
- Η Αστυπάλαια, μέσω του προγράμματος «Smart & Sustainable Island» και της συνεργασίας με την κεντρική κυβέρνηση και τον όμιλο Volkswagen, αποτελεί πρότυπο ηλεκτροκίνησης, δημιουργώντας λύσεις μετακίνησης κατά παραγγελία (mobility on demand) και αντικαθιστώντας σταδιακά ολόκληρο τον συμβατικό στόλο οχημάτων με ηλεκτρικά, τροφοδοτούμενα από υβριδικούς σταθμούς καθαρής ενέργειας.
- Η Χάλκη, μέσω της πρωτοβουλίας GR-eco Islands, μετατράπηκε στο πρώτο ενεργειακά αυτόνομο νησί. Η εγκατάσταση ενός φωτοβολταϊκού πάρκου ισχύος 1MWp εξοικονομεί πλέον 1.800 τόνους CO2 και εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ ετησίως. Παράλληλα, η Vodafone εγκατέστησε δίκτυο 5G, το οποίο υποστηρίζει υπηρεσίες τηλεϊατρικής, IoT λύσεις ελέγχου στόλου, καθώς και σύγχρονα σχολικά εργαστήρια STEM.
- Στην Τήλο, το πρωτοποριακό πρόγραμμα κυκλικής οικονομίας Just Go Zero Tilos κατήργησε πλήρως τους κάδους από τους δρόμους. Μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας, το ποσοστό εκτροπής από την ταφή (diversion from landfill) ξεπέρασε το 90%, μειώνοντας τον συνολικό όγκο των απορριμμάτων κατά 80%. Ο παλιός ΧΥΤΑ έκλεισε οριστικά και μετατράπηκε σε ένα υπερσύγχρονο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας.
Μετάβαση στις «Ψηφιακές Περιφέρειες»
Ενώ οι Δήμοι διαχειρίζονται τον ψηφιακό μετασχηματισμό στο αστικό πεδίο, οι Περιφέρειες της χώρας καλούνται να οργανώσουν το GovTech σε μάκρο-κλίμακα, επενδύοντας στη δημιουργία διαλειτουργικών ψηφιακών οικοσυστημάτων, την κλιματική ανθεκτικότητα και την ευρύτερη πολιτική προστασία. Στο πλαίσιο των έργων της Ψηφιακής Δεκαετίας και της Βίβλου Ψηφιακού Μετασχηματισμού (2026-2030), καταγράφεται πλέον τεράστια κινητικότητα.
Περιφέρεια Αττικής: Επενδύσεις-Μαμούθ και Ανθεκτικότητα
Η Περιφέρεια Αττικής διαχειρίζεται το πιο ογκώδες χαρτοφυλάκιο έργων στη χώρα. Όπως ανακοίνωσε ο Περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς, παρουσιάζοντας τα πεπραγμένα για το 2025, η Περιφέρεια υλοποίησε το μεγαλύτερο συνεκτικό πρόγραμμα υποδομών στην ιστορία της, με 472 ενεργά μέτωπα συνολικού προϋπολογισμού 1,21 δισ. ευρώ (και ποσοστό ενεργοποίησης 92%). Για την επόμενη μέρα (2026), έχει δρομολογηθεί ένα στρατηγικό πρόγραμμα 300+1 έργων και 34 παρεμβάσεων, συνολικού ύψους 2,53 δισεκατομμυρίων ευρώ. Περισσότερα από τα μισά εξ αυτών (51,64%) βρίσκονται ήδη σε φάση ωρίμανσης προκειμένου να δημοπρατηθούν και να υλοποιηθούν έως το 2028.
Η ανάπτυξη αυτή πλαισιώνεται από ψηφιακές διαδικασίες αιχμής, ιδιαίτερα στον τομέα της Πολιτικής Προστασίας (όπου πλέον εκτελούνται εξειδικευμένες ασκήσεις επί χάρτου για την πρόληψη κινδύνων από πλημμύρες και παγετό), αλλά και για τη διαχείριση των τεσσάρων εμβληματικών μητροπολιτικών έργων (προϋπολογισμού 477 εκατ. ευρώ), όπως η ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου και τα συστήματα οδικής ασφάλειας. Παράλληλα, τρέχουν ψηφιακοί διαγωνισμοί και μελέτες για κρίσιμα περιβαλλοντικά έργα, όπως η διευθέτηση του ρέματος Σαπφούς (19,7 εκατ. ευρώ).
Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας: Υλοποιεί δύο εμβληματικά ψηφιακά έργα μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Το πρώτο (ύψους άνω των 3,5 εκατ. ευρώ) αφορά ένα υπερσύγχρονο Διαλειτουργικό Γεωπληροφοριακό Σύστημα (GIS). Η πλατφόρμα αυτή συνδέει πάνω από 120 περιβαλλοντικούς μετρητές, ενώ ολοκλήρωσε την ψηφιοποίηση 10 εκατομμυρίων σελίδων αδειών για επιχειρήσεις μεταποίησης, επιτρέποντας στους ελεγκτές να έχουν σε πραγματικό χρόνο την πλήρη εικόνα. Το δεύτερο έργο (4,5 εκατ. ευρώ) αφορά την πλήρη ψηφιοποίηση της Διεύθυνσης Μεταφορών, η οποία ήδη διαχειρίζεται ηλεκτρονικά πάνω από 500.000 αιτήματα. Επιπλέον, η Περιφέρεια επενδύει 8 εκατ. ευρώ (μέσω ΕΣΠΑ) στον ψηφιακό εξοπλισμό του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ), εστιάζοντας στην προσβασιμότητα για ΑμεΑ.
Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας: Έχοντας θέσει ως στόχο τη συμμετοχική δημοκρατία, λάνσαρε μια εξειδικευμένη πλατφόρμα “Συμμετοχικού Προϋπολογισμού” (opengov.pdm.gov.gr/partibudget), υλοποιημένη από την Crowdpolicy, επιτρέποντας στους πολίτες να παρακολουθούν και να συνδιαμορφώνουν αναπτυξιακά έργα και αναπλάσεις της Περιφέρειας.
Περιφέρεια Ηπείρου: Εκτός από τον ψηφιακό σχεδιασμό των τεχνικών της έργων και τις συμβάσεις πολιτικής προστασίας, η Περιφέρεια ρίχνει βάρος στη διοικητική εκπαίδευση, συνδιοργανώνοντας επιστημονικές διημερίδες για τον ψηφιακό μετασχηματισμό στην εκπαίδευση και τη μετάβαση «από την Τυπική Διοίκηση στη Δημιουργική Έμπνευση».
Το ψηφιακό δίδυμο της Σιγκαπούρης: Πώς η Unity χτίζει το κράτος του μέλλοντος
Ενώ στην Ευρώπη τα GovTech βραβεία αναδεικνύουν την ψηφιακή συμπερίληψη, στην άλλη άκρη του πλανήτη, η Σιγκαπούρη παραδίδει μαθήματα για το πώς ακριβώς μοιάζει η διοίκηση μιας “έξυπνης πόλης” (Smart City). Ο τεχνολογικός βραχίονας της κυβέρνησης, GovTech Singapore, σε στενή συνεργασία με την κρατική υπηρεσία JTC, έχει αναπτύξει την πρωτοποριακή πλατφόρμα Open Digital Platform (ODP).
Αυτό που κάνει την ODP να ξεχωρίζει παγκοσμίως, είναι το “Ψηφιακό Δίδυμο” (Digital Twin) που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της. Πρόκειται για ένα διαδραστικό, πλήρως λειτουργικό 3D ψηφιακό αντίγραφο της πόλης, το οποίο “τρέχει” πάνω στην πλατφόρμα της Unity – ναι, την ίδια ακριβώς μηχανή γραφικών (game engine) που χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη κορυφαίων video games παγκοσμίως.
Το πρώτο μεγάλο πεδίο εφαρμογής αυτού του ψηφιακού διδύμου είναι το Punggol Digital District (PDD), η πρώτη, απόλυτα έξυπνη και βιώσιμη περιοχή της Σιγκαπούρης. Μέσω της τεχνολογίας της Unity, η πλατφόρμα καταφέρνει να ενσωματώνει σε πραγματικό χρόνο δεδομένα από χιλιάδες αισθητήρες (IoT), από πληροφορίες καιρού και κίνησης, μέχρι την ακριβή κατανάλωση ρεύματος στα κτίρια.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά; Πριν τοποθετηθεί έστω και ένα τούβλο στον πραγματικό κόσμο, οι προγραμματιστές του κράτους μπορούν να τρέξουν προσομοιώσεις στο ψηφιακό περιβάλλον. Μπορούν να δοκιμάσουν από το πώς θα κινηθούν αυτόνομα οχήματα στους δρόμους και πώς θα λειτουργήσουν τα ρομπότ παράδοσης, μέχρι τον μικρο-έλεγχο θερμοκρασίας και φωτισμού στα κτίρια. Ήδη, η δοκιμαστική εφαρμογή της ODP στα κεντρικά γραφεία της JTC έχει αποδείξει την τεράστια αξία της, καταγράφοντας μείωση κατά 30% στην κατανάλωση ενέργειας στα συστήματα ψύξης.
Η σύμπραξη της Unity με την κυβέρνηση της Σιγκαπούρης αποδεικνύει περίτρανα ότι οι “παιχνιδομηχανές” του σήμερα μετατρέπονται σταθερά στα απόλυτα διοικητικά εργαλεία λειτουργίας του κράτους του αύριο.
