Σε έναν κόσμο που διψάει για καθαρή και σταθερή ενέργεια, ειδικά για να τροφοδοτήσει τα μεγάλα data centers της εποχής της AI, μια startup που γεννήθηκε από πρώην μηχανικούς της SpaceX έρχεται να προσφέρει μια ριζοσπαστική λύση: έναν φορητό, πυρηνικό μικρο-αντιδραστήρα. Η Radiant, αφού εξασφάλισε μια θέση στο πρώτο παγκόσμιο κέντρο δοκιμών μικρο-αντιδραστήρων, ετοιμάζεται να αποδείξει ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να είναι μικρή, ασφαλής και διαθέσιμη οπουδήποτε, από απομακρυσμένες περιοχές μέχρι την αυλή μιας μεγάλης τεχνολογικής επιχείρησης.
Από τον Άρη στη Γη: Η ιστορία της Radiant
Η ιστορία της Radiant ξεκινά από ένα πρόβλημα που δεν αφορούσε τον πλανήτη μας. Οι ιδρυτές της, ενώ εργάζονταν στην SpaceX, είχαν αναλάβει να σχεδιάσουν μια πηγή ενέργειας για τις μελλοντικές αποικίες στον Άρη. Συνειδητοποίησαν ότι η λύση που ανέπτυσσαν –ένας μικρός, ανθεκτικός και εξαιρετικά αποδοτικός πυρηνικός αντιδραστήρας– είχε τεράστιες δυνατότητες εφαρμογής και εδώ στη Γη. Έτσι, το 2019, ίδρυσαν τη Radiant με όραμα να κάνουν την καθαρή ενέργεια φορητή και προσιτή.
Η φιλόδοξη αποστολή της Radiant υποστηρίζεται από σημαντικά επενδυτικά κεφάλαια. Η εταιρεία έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον κορυφαίων επενδυτών του deep-tech και venture capital οικοσυστήματος, έχοντας σηκώσει μέχρι σήμερα συνολικά 225 εκατομμύρια δολάρια. Η πιο πρόσφατη χρηματοδότησή της ήταν ένας γύρος Series C ύψους 165 εκατομμυρίων δολαρίων, του οποίου ηγήθηκε το deep-tech VC, DCVC. Στον γύρο συμμετείχαν επίσης κορυφαία ονόματα που είχαν στηρίξει την εταιρεία και σε προηγούμενους γύρους, όπως οι Andreessen Horowitz (a16z) και Founders Fund, καθώς και νέοι επενδυτές, συμπεριλαμβανομένων των StepStone και Giant Ventures. Αυτή η ισχυρή οικονομική στήριξη είναι που της επιτρέπει να προχωρά με ταχύτητα από τον σχεδιασμό στην κατασκευή και την αυστηρή διαδικασία δοκιμών και αδειοδότησης.
Kaleidos: Πώς λειτουργεί ο “Αντιδραστήρας σε Κουτί”;
Το προϊόν της Radiant, ο μικρο-αντιδραστήρας Kaleidos, είναι σχεδιασμένος για να αλλάξει ριζικά τον τρόπο που σκεφτόμαστε την πυρηνική ενέργεια.
Μέγεθος και Ισχύς: Είναι αρκετά μικρός ώστε να μεταφέρεται σε ένα κοντέινερ, αλλά αρκετά ισχυρός για να παράγει 1,2 megawatts ηλεκτρικής ενέργειας, ικανός να τροφοδοτήσει περίπου 1.000 σπίτια.
Διάρκεια: Μπορεί να λειτουργεί συνεχώς για πέντε ή περισσότερα χρόνια χωρίς την ανάγκη ανεφοδιασμού.
Η Τεχνολογία-Κλειδί: Ο Kaleidos χρησιμοποιεί προηγμένα καύσιμα TRISO (TRi-structural ISOtropic). Πρόκειται για μικροσκοπικούς κόκκους πυρηνικού καυσίμου, επικαλυμμένους με πολλαπλά στρώματα κεραμικού υλικού. Αυτή η δομή καθιστά το καύσιμο εγγενώς ασφαλές και ανθεκτικό στην τήξη (meltdown-proof).
Ψύξη με Ήλιο: Αντί για νερό, ο αντιδραστήρας χρησιμοποιεί ήλιο ως ψυκτικό μέσο, αυξάνοντας την αποδοτικότητα.
Αυξημένη ασφάλεια
Όπως προαναφέραμε ο αντιδραστήρας δεν χρησιμοποιεί τις κλασικές ράβδους ουρανίου, αλλά ένα το προηγμένο καύσιμο που ονομάζεται TRISO. Κάθε ένας από τους εκατομμύρια κόκκους καυσίμου λειτουργεί ως το δικό του, μικροσκοπικό δοχείο περιορισμού (containment vessel). Ακόμα και σε ακραίες θερμοκρασίες (άνω των 1.600°C), πολύ υψηλότερες από αυτές που θα μπορούσε να φτάσει ο αντιδραστήρας, τα στρώματα αυτά εμποδίζουν τη διαρροή ραδιενεργών υλικών. Αυτό καθιστά μια τήξη του πυρήνα, όπως αυτή που συνέβη στο Τσερνόμπιλ ή τη Φουκουσίμα, φυσικά αδύνατη.
Επίσης, ο σχεδιασμός του αντιδραστήρα βασίζεται σε “παθητικά” συστήματα ασφαλείας. Αυτό σημαίνει ότι για να λειτουργήσουν δεν απαιτούν ανθρώπινη παρέμβαση, εξωτερική παροχή ρεύματος ή την ενεργοποίηση πολύπλοκων μηχανισμών (π.χ. αντλίες). Ο αντιδραστήρας είναι σχεδιασμένος ώστε να αυτο-ρυθμίζεται, αν για παράδειγμα η θερμοκρασία ανέβει υπερβολικά οι νόμοι της φυσικής επιβραδύνουν αυτόματα την πυρηνική αντίδραση και ο αντιδραστήρας ψύχεται από μόνος του, χωρίς να χρειάζεται καμία εξωτερική ενέργεια.
Τέλος, η χρήση του ευγενούς αερίου, του ηλίου, για την ψύξη δεν προκαλεί διαβρώσεις και, το κυριότερο, δεν μπορεί να βράσει και να εξατμιστεί όπως το νερό. Αυτό εξαλείφει τον κίνδυνο ενός ατυχήματος απώλειας ψυκτικού (loss-of-coolant accident), που είναι μια από τις κύριες ανησυχίες στους παραδοσιακούς αντιδραστήρες.
Το μεγάλο ορόσημο: Η δοκιμή στο DOME
Η καινοτομία της Radiant έλαβε πρόσφατα την πιο ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης. Το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ την επέλεξε, μαζί με την εταιρεία Westinghouse, ως μία από τις δύο πρώτες εταιρείες που θα δοκιμάσουν τον αντιδραστήρα τους με πραγματικό καύσιμο στο DOME (Demonstration of Microreactor Experiments), το νέο, παγκοσμίως πρώτο, κέντρο δοκιμών μικρο-αντιδραστήρων στο Εθνικό Εργαστήριο του Άινταχο (Idaho National Laboratory).
Η Radiant στοχεύει να αντικαταστήσει τις ρυπογόνες γεννήτριες ντίζελ που χρησιμοποιούνται σε απομακρυσμένες περιοχές. Ωστόσο, η μεγαλύτερη αγορά που ανοίγεται μπροστά της είναι αυτή των data centers. Η εκρηκτική ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτεί τεράστιες ποσότητες σταθερής ενέργειας, 24/7. Οι μικρο-αντιδραστήρες όπως ο Kaleidos προσφέρουν μια ιδανική λύση: καθαρή, αξιόπιστη και συμπαγή ενέργεια ακριβώς εκεί που χρειάζεται.
