Του Γεωργίου Παπαϊωάννου*
Όλο και πιο συχνά τον τελευταίο καιρό στα εξειδικευμένα «πηγαδάκια» των tech nerds κυριαρχεί μία συζήτηση με συγκεκριμένο θέμα. Δεν είναι άλλο από το quantum computing. Τα άρθρα και οι πληροφορίες πληθαίνουν, με επίκεντρο όχι μόνο τις δυνατότητες που μπορεί να προσφέρουν οι κβαντικοί υπολογιστές, αλλά και τους κινδύνους που ίσως φέρει μαζί της μια τέτοια τεχνολογική εξέλιξη. Και όπως συμβαίνει πάντα με τέτοιου είδους εξελίξεις, κάποιοι ενθουσιάζονται και κάποιοι πιστεύουν ότι το τέλος είναι κοντά.
Για μερικούς, οι κβαντικοί υπολογιστές είναι απλώς ταχύτερες εκδόσεις των σημερινών υπολογιστών —η αλήθεια είναι πολύ πιο σύνθετη. Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική κατηγορία μηχανών, που αξιοποιούν τις ιδιότητες της κβαντομηχανικής για να επεξεργάζονται την πληροφορία με τρόπους που σήμερα ακούγονται σχεδόν… βγαλμένοι από ταινία του Star Wars. Ορισμένοι τύποι προβλημάτων ή προσομοιώσεις, που σήμερα απαιτούν χιλιάδες χρόνια για να λυθούν και να δώσουν απαντήσεις, μέσω ενός κβαντικού υπολογιστή θα μπορούσαν θεωρητικά να επιλυθούν μέσα σε μερικά λεπτά. Είναι — χωρίς υπερβολή — απίστευτο.
Κάπου εδώ, όμως, τα θεμέλια της ασφάλειας στον χώρο της τεχνολογίας αρχίζουν να τρίζουν και όσοι ασχολούνται με τον τομέα της ασφάλειας αρχίζουν να… ιδρώνουν.
Οι περισσότερες από τις σημερινές τεχνολογίες κρυπτογράφησης, όπως τα tokens που χρησιμοποιούμε όλοι για authentication, μέχρι και την κρυπτογράφηση στις επικοινωνίες μας, βασίζονται σε μία βασική ιδέα: ότι είναι υπολογιστικά ανέφικτο να «σπάσει» κάποιος αυτούς τους κωδικούς. Αυτό, όμως, δεν ισχύει στην περίπτωση ενός κβαντικού υπολογιστή.
Για παράδειγμα, ο αλγόριθμος RSA, που χρησιμοποιείται ευρέως για την ασφάλεια των πληρωμών, των επικοινωνιών και της αποθήκευσης δεδομένων, βασίζεται στη δυσκολία παραγοντοποίησης πολύ μεγάλων αριθμών. Ένας κβαντικός υπολογιστής που τρέχει έναν αλγόριθμο (Shor) θα μπορούσε να το κάνει αυτό σε χρόνο που θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο ολόκληρες τις ψηφιακές μας υποδομές.
Είναι λοιπόν η ώρα να πανικοβληθούμε; Φυσικά και όχι. Η πραγματικότητα είναι πως, πρώτα απ’ όλα, απέχουμε ακόμη αρκετά χρόνια από την ύπαρξη ενός πρακτικά εφαρμόσιμου κβαντικού υπολογιστή που να μπορεί να εκτελέσει τέτοιου είδους επιθέσεις. Η τεχνολογία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με σοβαρές τεχνικές προκλήσεις.
Παρόλα αυτά, η παγκόσμια τεχνολογική κοινότητα δεν μένει αδρανής. Βρίσκεται ήδη σε διαδικασία ανάπτυξης post-quantum cryptographic αλγορίθμων, ικανών να αντέξουν στις επερχόμενες απειλές. Πανεπιστήμια και τεχνολογικοί κολοσσοί, όπως η Google και η IBM, έχουν τον πρώτο λόγο σε αυτή την προσπάθεια. Οι νέοι αυτοί αλγόριθμοι σχεδιάζονται ώστε να αντέχουν ακόμη και σε κβαντικού τύπου επιθέσεις και σύντομα αναμένεται να καθιερωθούν ως τα νέα πρότυπα ασφαλείας.
Ως εταιρείες τεχνολογίας και ως startups, έχουμε πάντα την ευθύνη να ενημερωνόμαστε και να προσαρμόζουμε τις υποδομές μας, ώστε να είμαστε έτοιμοι για τη μετάβαση. Δεν χρειάζεται φόβος απέναντι στην τεχνολογία — αλλά, όπως πάντα, χρειάζεται προνοητικότητα. Από ό,τι φαίνεται, το μέλλον θα είναι σίγουρα πιο ισχυρό ας φροντίσουμε όλοι να είναι και πιο ασφαλές.
* Ο Γεώργιος Παπαϊωάννου είναι Co-Founder & CTO, Estia Payments, MBA, MSc in Software Engineering, MSc in Data Science, MSc in Digital Forensics
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #62
