Του Γεωργίου Νούνεση*
Όσον αφορά τη βαθιά τεχνολογία, το οικοσύστημα έρευνας και καινοτομίας της Ελλάδας παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια αξιοσημείωτες αναπτυξιακές τάσεις με την κεφαλαιοποίηση νέων εταιρειών στον χώρο να έχει ξεπεράσει τα 10 δις., ενώ αναμένονται και σημαντικές νέες επενδύσεις από ελληνικά και διεθνή VCs.
Παρόλα αυτά η Ελλάδα, διεθνώς, ακόμη αξιολογείται χαμηλά ίσως και πολύ χαμηλά σε σχέση με τις χώρες της ΕΕ και δεν έχει συμπεριληφθεί στα αναδυόμενα οικοσυστήματα καινοτομίας. Οι ρυθμοί των μεταρρυθμίσεων και της ανάπτυξης πρέπει να επιταχυνθούν ώστε η Χώρα να μπορέσει να προσελκύσει διεθνή επενδυτικά κονδύλια. Η ανταγωνιστικότητα της Έρευνας πρέπει τάχιστα να ανελιχτεί σε υψηλότερα επίπεδα τόσο με σημαντικές νομοθετικέ και επενδυτικές παρεμβάσεις της πολιτείας όσο και με την υιοθέτηση δυναμικών στρατηγικών από τους δημόσιους ερευνητικούς φορείς.
Μεγάλη πρόκληση είναι η Ελλάδα να εξελιχθεί σε πόλο έλξης ταλαντούχων νέων Ερευνητών απ’ όλον τον κόσμο. Δύο ξεχωριστές στρατηγικές μπορούν να υποστηρίξουν την κατεύθυνση αυτή. 1. Η τάχιστη ανάπτυξη της έρευνας, με ίδρυση νέων θεσμικών δομών σε αναδυόμενους deep-tech τομείς, όπως η αυτονομία και η ρομποτική, οι τηλεπικοινωνίες πέρα από 5G, οι ψηφιακές κατασκευές, η κβαντική υπολογιστική, οι διαστημικές τεχνολογίες καθώς και σε τομείς κρίσιμους για την ευρωπαϊκή οικονομική ανάπτυξη όπως βεβαίως η τεχνητή νοημοσύνη, η τεχνολογία ημιαγωγών (European chips act), η πράσινη ενέργεια. 2. Η απρόσκοπτη πρόσβαση των Ερευνητών της Ελλάδας στις μεγάλες, state-of-the-art ευρωπαϊκές ερευνητικές υποδομές όπως το European Synchrotron Radiation Facility, το EMBL κλπ.
Η αξιοποίηση της ερευνητικής ανακάλυψης και η μεταφορά τεχνολογίας έχουν ξεχωριστή σημασία για την ανταγωνιστικότητα της έρευνας στην Ελλάδα. Τα Ερευνητικά ιδρύματα της Χώρας πρέπει να δείξουν ιδιαίτερη φροντίδα στην αξιοποίηση της διανοητικής τους ιδιοκτησίας και στη δημιουργία των δικών τους endowment funds. Ωριμάζει πλέον και το ευρωπαϊκό περιβάλλον ευνοώντας τη σύσταση όχι μόνο spin-offs αλλά και ευρωπαϊκών εταιρειών με θεσμικούς ερευνητικούς φορείς ως εταίρους.
Η επιτάχυνση της νεοφυούς επιχειρηματικότητας πρέπει να υποστηρίζεται από άμεση πρόσβαση σε δημόσια ερευνητικά εργαστήρια και υποδομές διεθνούς δικτύωσης και προβολής. Τέλος, οι μεγάλες παγκόσμιες γεωπολιτικές αλλαγές αναδεικνύουν ανάγκες για την ανάπτυξη τεχνολογιών διττής χρήσης, με αμυντικούς και πολιτικούς στόχους. Το οικοσύστημα καινοτομίας της Ελλάδας πρέπει να εναρμονιστεί με τις νέες τάσεις. Στην κατεύθυνση αυτή το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας που πολύ πρόσφατα ιδρύθηκε, θα έχει πολύ βαρύνοντα ρόλο.
* Ο Γεώργιος Νούνεσης είναι Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικών Ερευνών «Δημόκριτος»
Το άρθρο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Startupper MAG #50
