Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να ξεκινήσει επίσημη διαγωνιστική διαδικασία στις αρχές του 2026 για την κατασκευή AI gigafactories, υπερσύγχρονων εγκαταστάσεων με προηγμένα chips για εκπαίδευση πολύπλοκων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, μέσω συνεργασιών δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (τύπου ΣΔΙΤ).
Στόχος είναι η κάλυψη του τεχνολογικού χάσματος από τις ΗΠΑ και την Κίνα στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) με αρχικό προϋπολογισμό 20 δισ. ευρώ (17% από ΕΕ, 17% από κράτη-μέλη, 66% από ιδιώτες), που μπορεί να φτάσει μέχρι και τα 200 δισ. ευρώ συνολικά.
Η ενθουσιώδης ανταπόκριση και ποια τα επόμενα βήματα
Η αρχική εκδήλωση ενδιαφέροντος (Απρίλιος-Ιούνιος 2025) έλαβε 76 προτάσεις -προσφορές από 16 κράτη-μέλη και 60 τοποθεσίες, ξεπερνώντας κατά πολύ τις προσδοκίες και δείχνοντας ισχυρή δυναμική για ευρωπαϊκή πρωτοπορία στην AI. Μεταξύ των υποψηφίων περιλαμβάνονται data center operators, telecoms, ενεργειακές εταιρείες, ευρωπαϊκοί και παγκόσμιοι τεχνολογικοί γίγαντες, με σχέδια απόκτησης πάνω από 3 εκατ. GPUs επόμενης γενιάς.
Η Επιτροπή, υπό την Henna Virkkunen, θα συζητήσει με τους ενδιαφερόμενους για τεχνικές και επενδυτικές λεπτομέρειες, με το EuroHPC JU να ηγείται της υλοποίησης.
Στρατηγική για ευρωπαϊκή ανεξαρτησία
Οι gigafactories βασίζονται στο μοντέλο AI Factories, δημιουργώντας υπολογιστικά hubs για hyperscale μοντέλα με τρισεκατομμύρια παραμέτρους, ενσωματώνοντας ενεργειακά αποδοτικά data centers. Προτεραιότητα δίνεται σε χώρες με υπάρχουσες υποδομές, όπως η Φινλανδία με το Lumi supercomputer, ενώ συζητούνται κοινές υποψηφιότητες (π.χ. Πολωνία-Βαλτικές). Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο AI Continent Action Plan και εργαλεία όπως Competitiveness Compass, παρά τις ανησυχίες για καθυστέρηση έναντι αμερικανικών επενδύσεων.
Η κίνηση αυτή ενισχύει την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, δίνοντας στους developers πρόσβαση σε ισχυρή υποδομή ενώ διατηρεί έλεγχο σε κρίσιμες τεχνολογίες. Οι επίσημες πλειοδοσίες αναμένονται τέλος 2025, με κατασκευές από το 2026.
