Σε σημείο καμπής για το χρηματοπιστωτικό και FinTech τοπίο της Κύπρου εξελίσσεται η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για την επεξεργασία των ηλεκτρονικών πληρωμών του κυπριακού Δημοσίου. Η Viva.com ανακηρύχθηκε οριστικά ανάδοχος του έργου, βάζοντας τέλος σε μια περίοδο από το 2010 κατά την οποία η JCC Payment Systems —η κοινοπραξία των κυπριακών τραπεζών— κατείχε το αποκλειστικό μονοπώλιο.
Η εξέλιξη αυτή σφραγίστηκε στις 15 Ιουλίου 2026, όταν η Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών της Κύπρου απέρριψε την 5η κατά σειρά προσφυγή που είχε καταθέσει η JCC (με ημερομηνία Απριλίου 2026), καταρρίπτοντας και τους 10 λόγους ένστασης που είχε προβάλει η προηγούμενη ανάδοχος.
Το χρονικό της 4ετούς διαμάχης: 5 προσφυγές και 3 ακυρώσεις
Η διαγωνιστική διαδικασία, που ξεκίνησε αρχικά το 2022, εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο περίπλοκα νομικά «θρίλερ» στις κυπριακές δημόσιες συμβάσεις:
- 2022 – 2024: Το Συμβούλιο Προσφορών του Γενικού Λογιστηρίου ανέδειξε τρεις διαδοχικές φορές τη Viva (αρχικά ως Viva Payments Services S.A.) ως μειοδότη. Ωστόσο, η JCC προσέφευγε συνεχώς στην Αναθεωρητική Αρχή Προσφορών, πετυχαίνοντας τρεις ακυρωτικές αποφάσεις λόγω διαδικαστικών ενστάσεων (όπως η σύνθεση της Επιτροπής Αξιολόγησης).
- Μάρτιος 2026: Μετά από γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας, το Συμβούλιο Προσφορών επανεξέτασε όλα τα δεδομένα και στις 20 Μαρτίου 2026 αποφάσισε εκ νέου την ανάθεση στη VivaBank (ως διαδόχου σχήματος).
- Απρίλιος – Ιούλιος 2026: Η JCC κατέθεσε την 5η προσφυγή της στις 8 Απριλίου. Στις 15 Ιουλίου 2026, η Αναθεωρητική Αρχή έκλεισε οριστικά την υπόθεση απορρίπτοντας ομόφωνα όλους τους ισχυρισμούς της JCC, ανοίγοντας τον δρόμο για την υπογραφή της σύμβασης.
Το μέγεθος της συμφωνίας: Ροές έως €4 δισ. ετησίως
Αν και η ονομαστική αμοιβή του έργου ανέρχεται σε περίπου 3,92 εκατομμύρια ευρώ για το πρώτο τμήμα και 172 χιλιάδες ευρώ για το δεύτερο (σύνολο ~$4,1 εκατ. έναντι των ~$5 εκατ. της αρχικής εκτίμησης), η πραγματική στρατηγική αξία της σύμβασης είναι πολλαπλάσια.
Η συμφωνία έχει διάρκεια 67 μηνών (σχεδόν 5,5 έτη, συμπεριλαμβανομένων των φάσεων τεχνικής προετοιμασίας και δικαιωμάτων ανανέωσης) και καλύπτει περίπου το 95% του συνόλου των πληρωμών προς το κυπριακό κράτος:
- Επεξεργασία πληρωμών με κάρτες.
- Πληρωμές από λογαριασμό σε λογαριασμό (Account-to-Account – A2A initiation).
Σήμερα, ο όγκος των συναλλαγών με κάρτα που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής ανέρχεται σε περίπου 2 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, καθώς οι φορολογικές οφειλές και τα κρατικά τέλη μεταφέρονται σταδιακά από τις παραδοσιακές τραπεζικές μεταφορές στις νέες υποδομές καρτών και A2A, ο συνολικός διαχειριζόμενος όγκος αναμένεται να αγγίξει τα 3 έως 4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Παράλληλα, η Viva.com αναλαμβάνει την προμήθεια, εγκατάσταση και συντήρηση του συνόλου των φυσικών τερματικών αποδοχής καρτών (POS) στις δημόσιες υπηρεσίες της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η ουσία της είδησης: Πώς ο ανταγωνισμός συμπίεσε το κόστος κατά 22%
Το πλέον ουσιαστικό στοιχείο της διαγωνιστικής διαδικασίας συμπυκνώνεται στον τρόπο τιμολόγησης της κρατικής υποδομής πληρωμών:
- Το σημείο αναφοράς: Η αρχική εκτίμηση είχε βασιστεί στις χρεώσεις της JCC, οι οποίες είχαν καθοριστεί το 2015 υπό καθεστώς πλήρους μονοπωλίου.
- Η προσφορά της Viva.com: Η προσφορά της Viva.com διαμορφώθηκε στα €3,92 εκατ. (έναντι €4,45 εκατ. που υπέβαλε η JCC για τη πρωτη φάση των πληρωμών), προσφέροντας εξοικονόμηση 22% στις χρεώσεις συναλλαγών με κάρτες σε σύγκριση με το υφιστάμενο καθεστώς.
Η διαφορά αυτή αναδεικνύει την αλλαγή παραδείγματος: Μια κυρίαρχη υποδομή πληρωμών, η οποία τιμολογούνταν επί χρόνια με όρους μονοπωλίου, επανατιμολογήθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού και ανατέθηκε σε έναν διασυνοριακό acquirer με ευρωπαϊκή τραπεζική άδεια.
Στρατηγικές συνέπειες για την αγορά του FinTech στην Κύπρο
Η επικράτηση της Viva.com στην Κύπρο φέρει σημαντικές προεκτάσεις:
Εδραίωση των A2A πληρωμών: Η ενσωμάτωση των Account-to-Account πληρωμών στις κρατικές εισπράξεις επιταχύνει την υιοθέτηση του Open Banking, μειώνοντας περαιτέρω το διαχειριστικό κόστος για το Δημόσιο.
Πίεση στις παραδοσιακές τράπεζες: Η JCC, οντότητα που ελέγχεται από τις κυπριακές τράπεζες και διατηρούσε το μονοπώλιο από το 2010, χάνει το σημαντικότερο θεσμικό της συμβόλαιο, γεγονός που αναμένεται να εντείνει τον ανταγωνισμό και στον ιδιωτικό τομέα.
Διεθνής επέκταση της Viva.com: Η ανάληψη κυβερνητικών υποδομών τέτοιας κλίμακας ενισχύει το προφίλ της Viva.com ως θεσμικού εταίρου πληρωμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η σταδιακή μετάβαση των συστημάτων του κυπριακού Δημοσίου στη νέα υποδομή της Viva.com (μέσω της πύλης «Αριάδνη») αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα.
