Σε μία κίνηση που αναμένεται να ταράξει τα νερά στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, η Yomiuri Shimbun, η εφημερίδα με τη μεγαλύτερη κυκλοφορία στην Ιαπωνία, κατέθεσε αγωγή κατά της ΑΙ startup Perplexity για παραβίαση πνευματικών δικαιωμάτων. Η αγωγή, η οποία κατατέθηκε στο Περιφερειακό Δικαστήριο του Τόκιο στις 7 Αυγούστου, αποτελεί την πρώτη νομική κίνηση αυτού του είδους από έναν μεγάλο εκδότη της Ιαπωνίας εναντίον μιας εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με την αγωγή, η Perplexity προχώρησε σε μαζική συλλογή (scraping) δεδομένων, αποκτώντας πρόσβαση σε 119.467 άρθρα από τον ιστότοπο της Yomiuri μεταξύ Φεβρουαρίου και Ιουνίου του τρέχοντος έτους. Η εφημερίδα ισχυρίζεται ότι η Perplexity χρησιμοποίησε αυτό το υλικό για να αναπαράγει τα άρθρα της στις απαντήσεις που δίνει στους χρήστες, χωρίς να έχει λάβει την παραμικρή άδεια.
Συγκεκριμένα, η μήνυση υποστηρίζει ότι η Perplexity παραβίασε το «δικαίωμα αναπαραγωγής» και το «δικαίωμα μετάδοσης στο κοινό», δύο βασικές αρχές της ιαπωνικής νομοθεσίας που δίνουν στους κατόχους πνευματικών δικαιωμάτων τον έλεγχο της αντιγραφής και της διανομής του έργου τους. Η Yomiuri Shimbun ζητά αποζημίωση σχεδόν $15$ εκατομμυρίων δολαρίων και απαιτεί από την Perplexity να σταματήσει άμεσα την αναπαραγωγή των άρθρων της.
Το νομικό πλαίσιο και η διεθνής διάσταση
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της ιαπωνικής νομοθεσίας. Μια τροποποίηση του Νόμου περί Πνευματικών Δικαιωμάτων το 2018 επιτρέπει στους προγραμματιστές AI να εκπαιδεύουν τα μοντέλα τους σε υλικό που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα χωρίς άδεια, σε μια προσπάθεια ενθάρρυνσης της τεχνολογικής ανάπτυξης στη χώρα. Ωστόσο, ο νόμος δεν επιτρέπει την αυτούσια αναπαραγωγή αυτών των έργων ή τη διανομή τους με τρόπο που «βλάπτει παράλογα τα συμφέροντα του κατόχου των πνευματικών δικαιωμάτων».
Από την πλευρά της, η Perplexity, σε ανακοίνωσή της προς την Yomiuri, ανέφερε: «Λυπούμαστε βαθύτατα για την παρανόηση που έχει προκληθεί στην Ιαπωνία. Αυτή τη στιγμή εργαζόμαστε σκληρά για να κατανοήσουμε τη φύση των ισχυρισμών. Το λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη, διότι η Perplexity δεσμεύεται να διασφαλίσει ότι οι εκδότες και οι δημοσιογράφοι θα επωφεληθούν από τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα που θα προκύψουν στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης».
Η κίνηση αυτή δεν είναι μεμονωμένη. Η Perplexity αντιμετωπίζει ήδη παρόμοια αγωγή στις ΗΠΑ από εκδότες της News Corp (The Wall Street Journal, New York Post). Παράλληλα, άλλες εταιρείες AI, όπως η OpenAI και η Meta, βρίσκονται αντιμέτωπες με αγωγές από μεγάλους διεθνείς εκδότες σε χώρες όπως η Ινδία και η Γαλλία.
Η σύγκρουση αυτή υπογραμμίζει την αυξανόμενη ανησυχία του κλάδου των ειδήσεων. Τον Μάιο, η Ένωση Εκδοτών και Συντακτών Εφημερίδων της Ιαπωνίας δημοσίευσε μια ανοιχτή επιστολή, κατηγορώντας τις εταιρείες AI ότι εκμεταλλεύονται δωρεάν το περιεχόμενό τους και προειδοποιώντας τες να σταματήσουν τις πρακτικές scraping. Όπως ανέφερε η ένωση, η τρέχουσα κατάσταση «θα μπορούσε να προκαλέσει τεράστια ζημιά στις επιχειρήσεις των ειδησεογραφικών οργανισμών. Εάν το ποιοτικό ειδησεογραφικό περιεχόμενο, το οποίο στηρίζει τη δημοκρατία, μειωθεί, το δικαίωμα του κοινού στην ενημέρωση μπορεί να παρεμποδιστεί».
