Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ρωσία παρουσίασαν ανταγωνιστικές στρατηγικές για την πυρηνική ενέργεια στη Σελήνη μέσα σε λίγες ημέρες η μία από την άλλη, σηματοδοτώντας ένα νέο κεφάλαιο στην όλο και πιο αμφισβητούμενη κούρσα για την σεληνιακή κυριαρχία.
Ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα στις 18 Δεκεμβρίου δίνοντας εντολή στη NASA να αναπτύξει έναν πυρηνικό αντιδραστήρα στην σεληνιακή επιφάνεια μέχρι το 2030, ενώ η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos ανακοίνωσε στις 23 Δεκεμβρίου ότι ανέθεσε την κατασκευή ενός σεληνιακού σταθμού παραγωγής ενέργειας μέχρι το 2036.
Η εκτελεστική διαταγή του Trump «Διασφάλιση της Αμερικανικής Διαστημικής Υπεροχής» προβλέπει την επιστροφή Αμερικανών αστροναυτών στη Σελήνη μέχρι το 2028 μέσω του προγράμματος Artemis και την εγκατάσταση αρχικών στοιχείων ενός μόνιμου σεληνιακού εξωτερικού σταθμού μέχρι το 2030. Η οδηγία στοχεύει συγκεκριμένα σε έναν σεληνιακό επιφανειακό αντιδραστήρα έτοιμο για εκτόξευση μέχρι το τέλος της δεκαετίας, σχεδιασμένο να παρέχει τουλάχιστον 100 κιλοβάτ ηλεκτρικής ενέργειας.
Η εκτελεστική διαταγή του Trump χαρακτηρίζει επίσης τα επιτεύγματα στο διάστημα ως «μέτρο εθνικού οράματος και θέλησης», δίνοντας οδηγίες στην κυβέρνηση να προσελκύσει 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε επιπλέον ιδιωτικές επενδύσεις στις αμερικανικές διαστημικές αγορές έως το 2028.
Η Roscosmos της Ρωσίας υπέγραψε κρατική σύμβαση με την NPO Lavochkin για την ολοκλήρωση των εργασιών σε ένα ρωσικό σεληνιακό σταθμό παραγωγής ενέργειας μέχρι το 2036, με την αρχική διάρκεια της σύμβασης να εκτείνεται μέχρι το 2025-2026. Ο σταθμός θα τροφοδοτεί με ενέργεια τον κοινό ρωσο-κινεζικό Διεθνή Σεληνιακό Ερευνητικό Σταθμό, ο οποίος περιλαμβάνει πολλά έθνη και στοχεύει στην εγκατάσταση ενός μόνιμα λειτουργικού σεληνιακού ερευνητικού σταθμού. Τόσο η ρωσική κρατική πυρηνική εταιρεία Rosatom όσο και το Ινστιτούτο Kurchatov, η κορυφαία ρωσική πυρηνική ερευνητική εγκατάσταση, θα συμμετάσχουν στην κατασκευή.
Η Ρωσία έχει υστερήσει στην κούρσα του διαστήματος τις τελευταίες δεκαετίες μετά τη συντριβή της αποστολής Luna-25 στην επιφάνεια της Σελήνης τον Αύγουστο του 2023. Η χώρα συνεργάζεται τώρα με την Κίνα στο έργο του Διεθνούς Σεληνιακού Ερευνητικού Σταθμού, το οποίο επισημοποιήθηκε σε ένα μνημόνιο το 2021 και έχει προσελκύσει τη συμμετοχή πολλών εθνών.
Οι αναγκαίοι πυρηνικοί αντιδραστήρες και η σεληνιακή κατοχή εδαφών
Η πυρηνική ενέργεια θεωρείται απαραίτητη για τις σεληνιακές επιχειρήσεις επειδή ο κύκλος περιστροφής 28 ημερών της Σελήνης δημιουργεί δύο εβδομάδες συνεχούς σκοταδιού, καθιστώντας την ηλιακή ενέργεια μόνη της ελλιπή για την τροφοδοσία μακροπρόθεσμων βάσεων, εξορυκτικών δραστηριοτήτων και ερευνητικών εγκαταστάσεων.
Τέλος, ο αναπληρωτής διοικητής της NASA Sean Duffy έχει αναφέρει ανησυχίες ότι η Κίνα και η Ρωσία «θα μπορούσαν ενδεχομένως να κηρύξουν μια ζώνη απαγόρευσης πρόσβασης» στη Σελήνη, με ειδικούς να σημειώνουν ότι ενώ τα έθνη δεν μπορούν να διεκδικήσουν σεληνιακή επικράτεια σύμφωνα με τη Συνθήκη του Διαστήματος του 1967, οι λειτουργικές υποδομές δημιουργούν de facto έλεγχο των γύρω περιοχών.
