Ριζικές ανατροπές στο τοπίο του παγκόσμιου ηλεκτρονικού εμπορίου φέρνει η 1η Ιουλίου, καθώς τίθεται σε εφαρμογή το τελωνειακό «μπλόκο» των Βρυξελλών στις αθρόες, φθηνές διαδικτυακές εισαγωγές από τρίτες χώρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταργεί οριστικά την εξαίρεση δασμών για εμπορεύματα αξίας έως 150 ευρώ, επιβάλλοντας ένα πάγιο τέλος 3 ευρώ, σε μια κίνηση που στοχεύει ευθέως στον περιορισμό της εμπορικής επέλασης ασιατικών κολοσσών όπως η Shein και το Temu.
Η «παγίδα» του υπολογισμού: Χρέωση ανά κατηγορία, όχι ανά δέμα
Η αρχιτεκτονική του νέου μέτρου κρύβει μια κρίσιμη παράμετρο που αναμένεται να αυξήσει αισθητά το τελικό κόστος στο ηλεκτρονικό καλάθι των καταναλωτών: το ποσό των 3 ευρώ δεν επιβάλλεται ανά πακέτο, αλλά ανά δασμολογική κλάση (τύπο προϊόντος).
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι:
- Αν ένα δέμα περιέχει τρία πανομοιότυπα προϊόντα (π.χ. τρία λευκά t-shirts), θα επιβαρυνθεί με το πάγιο τέλος των 3 ευρώ.
- Αν στο ίδιο πακέτο συνδυαστούν ένα t-shirt, ένα ζευγάρι γυαλιά ηλίου και ένα σετ ακουστικών (τρεις διαφορετικές κατηγορίες), ο τελωνειακός δασμός τριπλασιάζεται στα 9 ευρώ.
Αν και η υποχρέωση καταβολής βαραίνει τυπικά τους πωλητές ή τους εισαγωγείς, θεωρείται δεδομένο ότι το κόστος θα μετακυλιστεί στον τελικό καταναλωτή κατά το στάδιο της ολοκλήρωσης της αγοράς (checkout). Η Κομισιόν χαρακτηρίζει το μέτρο «οριζόντιο και χωρίς διακρίσεις», ενώ έχει λάβει ρητά προσωρινό χαρακτήρα με ορίζοντα λήξης την 1η Ιουλίου 2028. Τότε, τη σκυτάλη αναμένεται να αναλάβει ο νέος Κόμβος Τελωνειακών Δεδομένων της ΕΕ, εφαρμόζοντας κανονικούς δασμούς βάσει κατάταξης. Παράλληλα, τον Νοέμβριο του 2026 αναμένεται να προστεθεί και ένα επιπλέον «τέλος διαχείρισης» ύψους περίπου 2 ευρώ ανά πακέτο.
Η «ντρίμπλα» των πλατφορμών και η στάση αναμονής
Ο εμπορικός κόσμος παρακολουθεί την αλλαγή με «κρατημένη την ανάσα». Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ της εφημερίδας «Καθημερινή», στην ελληνική αγορά επικρατεί στάση αναμονής και έντονη επιφυλακτικότητα.
Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες πλατφόρμες έχουν ήδη θέσει σε εφαρμογή το “Plan B”. Όπως μεταδίδουν διεθνή μέσα, η Shein και το Temu έχουν αρχίσει να χαρακτηρίζουν συγκεκριμένους κωδικούς ως «αποστελλόμενους από αποθήκες εντός ΕΕ». Μεταφέροντας προκαταβολικά τεράστιους όγκους αποθεμάτων σε ευρωπαϊκά κέντρα διανομής, επιχειρούν να μετατρέψουν τις πωλήσεις σε «ενδοκοινοτικές», παρακάμπτοντας τον μεθοριακό δασμό.
Ντόμινο στη Βρετανία: «Μην γίνουμε η χωματερή της Ευρώπης»
Οι κραδασμοί της ευρωπαϊκής απόφασης περνούν ήδη τη Μάγχη. Κορυφαίοι βρετανικοί όμιλοι λιανικής, όπως η Next και η Marks & Spencer, ασκούν πιέσεις στην κυβέρνηση του Λονδίνου να επιβάλει μια αντίστοιχη εισφορά ύψους 2,60 λιρών στις εισαγωγές χαμηλής αξίας.
Ο φόβος του βρετανικού επιχειρείν, όπως αποτυπώθηκε στους Financial Times και τους Times, είναι ξεκάθαρος: εάν η ΕΕ υψώσει δασμολογικό τείχος και το Ηνωμένο Βασίλειο διατηρήσει το αφορολόγητο όριο (de minimis) των 135 λιρών, η χώρα κινδυνεύει να μετατραπεί μέσα σε μια νύχτα σε «παγκόσμια χωματερή φθηνών εισαγωγών». Υπό το βάρος αυτών των προειδοποιήσεων, οι αρμόδιοι Βρετανοί υπουργοί φέρονται να εξετάζουν το ενδεχόμενο επίσπευσης των προστατευτικών μέτρων που κανονικά προορίζονταν για τον Μάρτιο του 2029.
