Καθώς τα σύγχρονα αστικά κέντρα μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε «θερμικές νησίδες» λόγω της κλιματικής αλλαγής, η ανάγκη για πρακτικές, τεχνολογικές λύσεις γίνεται επιτακτική. Σε αυτό το πλαίσιο, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (ΕΑΑ) κάνει ένα σημαντικό βήμα, μετατρέποντας πολύπλοκα δορυφορικά δεδομένα, μετεωρολογικές προβλέψεις και εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) σε ψηφιακές υπηρεσίες καθημερινής χρήσης.
Στόχος δεν είναι απλώς η επιστημονική καταγραφή του φαινομένου, αλλά η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στις ακραίες θερμοκρασίες και η προστασία της δημόσιας υγείας.
Σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, το ΕΑΑ έθεσε στη διάθεση του κοινού την εφαρμογή EXTREMA Global (δωρεάν για κινητές συσκευές). Πρόκειται για ένα εύχρηστο ψηφιακό εργαλείο που βοηθά πολίτες και επισκέπτες να προσαρμόζουν τις μετακινήσεις και τις δραστηριότητές τους τις ημέρες του καύσωνα.
Μέσω της εφαρμογής οι χρήστες μπορούν να:
- Ενημερώνονται σε πραγματικό χρόνο για το επίπεδο θερμικού κινδύνου στην περιοχή τους.
- Εντοπίζουν άμεσα «δροσερά σημεία», όπως πάρκα, κλιματιζόμενους δημόσιους χώρους και υποδομές ανακούφισης.
- Σχεδιάζουν δροσερότερες διαδρομές πεζής μετακίνησης, ελαχιστοποιώντας την έκθεσή τους στον ήλιο και τις υψηλές θερμοκρασίες.
- Λαμβάνουν ειδοποιήσεις για την ποιότητα του αέρα και στοχευμένες συμβουλές προστασίας.
DT-HEAT+: Ένα “Digital Twin” για την Πολιτική Προστασία
Πέρα από τα εργαλεία για τον πολίτη (B2C), το Αστεροσκοπείο επενδύει και στο GovTech με την ανάπτυξη του DT-HEAT+ (Digital Twin for Heat). Πρόκειται για ένα ψηφιακό δίδυμο υποστήριξης και λήψης αποφάσεων, σχεδιασμένο ειδικά για δήμους, περιφέρειες και φορείς πολιτικής προστασίας.
Το καινοτόμο σύστημα προσφέρεται ήδη ως υπηρεσία στις μητροπολιτικές περιοχές της Αθήνας, της Πράγας και του Βουκουρεστίου στο πλαίσιο του Destination Earth (DestinE) – της εμβληματικής πρωτοβουλίας της Ε.Ε. για την ανάπτυξη ψηφιακών αντιγράφων του πλανήτη.
Το DT-HEAT+ λειτουργεί ως ένα προηγμένο ραντάρ κινδύνου. Αξιοποιεί δεδομένα παρατήρησης της Γης και πληροφορίες ευαλωτότητας για να εκτιμήσει τις επιπτώσεις της ζέστης στην υγεία και τη λειτουργία της πόλης.
Αναπτύσσεται με χρηματοδότηση του ευρωπαϊκού έργου CARMINE, σε συνεργασία με την Ακαδημία Αθηνών, το Ερευνητικό Κέντρο Αθηνά, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και τη Νέα Μητροπολιτική Αττική. Παράλληλα, διασυνδέεται με την Εθνική Βάση Δεδομένων Φυσικών Καταστροφών του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης.
«Η ακραία ζέστη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κλιματικούς κινδύνους για τις σύγχρονες πόλεις. Στόχος μας είναι να μετατρέπουμε τα δεδομένα της δορυφορικής παρατήρησης της Γης σε υπηρεσίες που βοηθούν τόσο τους πολίτες όσο και τους φορείς λήψης αποφάσεων να προετοιμάζονται καλύτερα και να ανταποκρίνονται αποτελεσματικότερα στα επεισόδια ακραίας ζέστης», δήλωσε χαρακτηριστικά η Διευθύντρια Ερευνών του ΕΑΑ και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας SENSE-NOA, Δρ. Ιφιγένεια Κεραμιτσόγλου.
