Η Τεχνητή Νοημοσύνη κυριαρχεί στις συζητήσεις, όμως η υιοθέτησή της στην πράξη αποδεικνύεται περίπλοκη, με τις επιχειρήσεις ενώ θέλουν να ενσωματώσουν την ΑΙ, στην πράξη “κολλάνε”. Ποιο είναι όμως το πραγματικό εμπόδιο;
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, ο Δημοσθένης Σπυρίδης, Head of Innovation, TheFutureCats Innovation Consultancy, εξηγεί γιατί το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι η τεχνολογία, αλλά η νοοτροπία. Οι επιχειρήσεις συχνά ξεκινούν «από το εργαλείο» και όχι «από το γιατί» , δυσκολευόμενες να κατανοήσουν πώς το AI αλλάζει τη λειτουργία, τις αρμοδιότητες και τα KPIs τους
Ως Startupper.gr, μιλάμε καθημερινά με εταιρείες που, ενώ θέλουν να ενσωματώσουν το ΑΙ, στην πράξη “κολλάνε”. Πέρα από την τεχνολογία, ποιο είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο που συναντάτε στην αγορά; Είναι η στρατηγική, η κουλτούρα, ή η έλλειψη κατανόησης από τα ανώτατα στελέχη (C-level);
Δημ. Σπυρίδης: Το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η νοοτροπία. Οι περισσότερες εταιρείες δεν δυσκολεύονται να αποκτήσουν ένα εργαλείο AI. Δυσκολεύονται να κατανοήσουν πώς αυτό αλλάζει τη λειτουργία τους, τις αρμοδιότητες των ανθρώπων τους και τελικά, τα KPIs τους. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη γνώσης αλλά η έλλειψη κατανόησης του νέου πλαισίου εργασίας. Στην πράξη, βλέπουμε επιχειρήσεις να ξεκινούν “από το εργαλείο” και όχι “από το γιατί”. Το πιο κρίσιμο βήμα είναι να δημιουργηθεί μια εσωτερική κουλτούρα AI readiness από πάνω προς τα κάτω. Να κατανοήσει η διοίκηση και τα στελέχη ότι το AI δεν είναι project, είναι νέος τρόπος λειτουργίας.
Μιλάμε συνέχεια για τους αλγόριθμους, αλλά το ΑΙ “τρέφεται” με δεδομένα. Πόσο έτοιμες είναι οι ελληνικές επιχειρήσεις σε επίπεδο data governance και ποιότητας δεδομένων; Είναι τελικά η στρατηγική δεδομένων το αφανές, αλλά κρισιμότερο, βήμα για μια αποδοτική υλοποίηση AI;
Δημ. Σπυρίδης: Αν λέγαμε πως το AI είναι η μηχανή, τότε τα δεδομένα είναι το καύσιμό της. Και στην Ελλάδα, αυτό το καύσιμο, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι ακατέργαστο. Οι πιο πολλές επιχειρήσεις δεν έχουν ξεκάθαρη πολιτική data governance, ούτε γνωρίζουν που βρίσκονται τα κρίσιμα δεδομένα τους. Συνήθως, είναι διάσπαρτα σε Excel, email και legacy συστήματα. Χωρίς όμως καθαρά, αξιόπιστα και διαλειτουργικά δεδομένα, το AI δεν μπορεί να παράγει αξία. Οπότε ναι, η στρατηγική δεδομένων, είναι το πιο υποτιμημένο βήμα στο AI transformation. Όσοι οργανισμοί το αντιλαμβάνονται, προχωρούν ταχύτερα, με λιγότερα λάθη και καλύτερα αποτελέσματα.
Ένα συχνό φαινόμενο είναι το “AI theatre“: εντυπωσιακά Proof of Concepts (PoCs) που μένουν στο συρτάρι. Ποια είναι η μεθοδολογία για να περάσει μια ΑΙ πρωτοβουλία από το “πείραμα” στην πλήρη, κλιμακούμενη ενσωμάτωση (scalability) στις καθημερινές ροές εργασίας, δημιουργώντας μετρήσιμη αξία;
Δημ. Σπυρίδης:Το AI theatre είναι ίσως η πιο συχνή παγίδα. Εντυπωσιακά, συχνά τυλιγμένα με φανταχτερές κορδέλες PoCs, που όμως δεν συνδέονται με τον πυρήνα της λειτουργίας. Η δική μας μεθοδολογία στη TheFutureCats βασίζεται σε τρία στάδια. Πρώτα, τη σύνδεση με τη στρατηγική και τα KPIs, έπειτα, τη δημιουργία ενός minimum viable AI use case με σαφείς δείκτες απόδοσης. Τέλος, την ενσωμάτωση στις καθημερινές επιχειρησιακές ροές του οργανισμού και τη μέτρηση του ROI. Το κλειδί είναι η επαναληπτική προσέγγιση. Μικρά βήματα, μετρήσιμα αποτελέσματα, συνεχής αναπροσαρμογή και βελτίωση όπου χρειάζεται. Έτσι, το AI παύει να είναι πειραματικό εργαλείο και γίνεται λειτουργικό πλεονέκτημα.
Η ταχύτητα του ΑΙ φέρνει και κινδύνους. Βλέπουμε συζητήσεις για biases στα μοντέλα, για ασφάλεια δεδομένων και για το “black box” πρόβλημα. Πώς μια επιχείρηση εξισορροπεί την ανάγκη για γρήγορη καινοτομία με την ανάγκη για διαχείριση ρίσκου και διακυβέρνηση;
Δημ. Σπυρίδης: Το AI απαιτεί ταχύτητα, αλλά όχι απερισκεψία. Η νοοτροπία move fast and break things μπορεί να ταιριάζει στις startups που φέρνουν νέα προϊόντα στην αγορά, όμως το ΑΙ θέλει στρατηγικά σχεδιασμένες κινήσεις. Το ζητούμενο δεν είναι να επιβραδύνουμε την καινοτομία, αλλά να την κάνουμε ασφαλή και βιώσιμη. Στη TheFutureCats πιστεύουμε ότι μια εταιρεία που θέλει να προχωρήσει γρήγορα πρέπει να υιοθετήσει πρακτικές responsible AI και να ενσωματώσει τη δεοντολογία, την ασφάλεια και το oversight ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού. Στο ΑΙ training που υλοποιούμε σε συνεργασία με την PwC’s Academy παρουσιάζουμε αναλυτικά πως μία εταιρεία μπορεί να εξισορροπήσει την ταχύτητα, την καινοτομία και την ασφάλεια στα πλαίσια μιας βιώσιμης ανάπτυξης.
Αφού είδαμε τις προκλήσεις (κουλτούρα, data, scalability), φτάνουμε στον ανθρώπινο παράγοντα. Πώς ακριβώς το πρόγραμμα “AI Training” που σχεδιάσατε έρχεται να απαντήσει σε όλα αυτά; Πώς η δική σας προσέγγιση, που συνδυάζει business acumen και τεχνολογική υπεροχή, γεφυρώνει το χάσμα του “AI Literacy”;
Δημ. Σπυρίδης: Η τεχνολογία είναι το εύκολο κομμάτι. Ο άνθρωπος είναι το δύσκολο. Το AI Training που σχεδιάσαμε με την PwC’s Academy έχει στόχο να μετατρέψει τη θεωρία σε hands on μεθοδολογία. Δεν εκπαιδεύουμε ανθρώπους να γράφουν μόνο prompts, καλλιεργούμε AI literacy. Κάθε συμμετέχων μαθαίνει να αναγνωρίζει ευκαιρίες, να σκέφτεται με όρους data και ROI, και να συνεργάζεται με τα εργαλεία, όχι να τα φοβάται. Το πρόγραμμα βασίζεται σε πραγματικά use cases από την αγορά, ώστε οι συμμετέχοντες να φύγουν με σχέδιο δράσης, όχι με σημειώσεις.
Το AI transformation δεν είναι δουλειά ενός τμήματος. Πώς είναι δομημένο το training σας για να απαντά στις διαφορετικές ανάγκες μέσα σε έναν οργανισμό; Για παράδειγμα, τι χρειάζεται να μάθει ένας CEO για το AI σε σχέση με έναν Marketing Manager ή έναν επικεφαλής του HR;
Δημ. Σπυρίδης: Δεν υπάρχει μια λύση για όλους, ειδικά στην εκπαίδευση γύρω από το AI. Ο CEO χρειάζεται να δει το στρατηγικό και οικονομικό αποτύπωμα, να κατανοήσει πώς αλλάζουν οι διαδικασίες, τη δημιουργία πραγματικής αξίας και την ανταγωνιστικότητα. Ο Marketing Manager πρέπει να μάθει πώς να συνδυάζει τα δεδομένα με τη δημιουργικότητα για να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των ενεργειών του. Ο HR Director χρειάζεται να αντιληφθεί πώς το AI επηρεάζει την παραγωγικότητα και τη διαχείριση ανθρώπινων πόρων. Η εκπαίδευσή μας είναι modular, με ξεχωριστές ενότητες, γιατί διαφορετικά επίπεδα μέσα σε έναν οργανισμό απαιτούν διαφορετικό βάθος και προοπτική.
Ας μιλήσουμε πρακτικά. Μια επιχείρηση επενδύει στο AI Training σας. Ποιο είναι το απτό, μετρήσιμο αποτέλεσμα; Οι συμμετέχοντες φεύγουν απλώς με “γνώσεις” ή είναι πλέον σε θέση να γυρίσουν στο γραφείο τους και να πουν: “Εντόπισα 3 use cases, αυτό είναι το business case τους, αυτό το αναμενόμενο ROI και αυτοί οι κίνδυνοι”;
Δημ. Σπυρίδης: Οι συμμετέχοντες φεύγουν με χειροπιαστό αποτέλεσμα, όχι απλώς εντυπώσεις. Μαθαίνουν να εντοπίζουν τουλάχιστον 2-3 use cases όπου το ΑΙ μπορεί να ενσωματωθεί στον δικό τους οργανισμό, να αξιολογούν το business impact και να διαμορφώνουν business cases με πιθανούς δείκτες ROI και ρίσκου. Αυτός είναι και ο στόχος. Όχι να δημιουργήσουμε experts, αλλά να προκαλέσουμε αλλαγή στον τρόπο σκέψης τους.
Κλείνοντας, για τον founder μιας startup ή τον CEO ενός μεγαλύτερου οργανισμού που μας διαβάζει και νιώθει ότι “χάνει το τρένο” του ΑΙ: Ποιο είναι το ένα πράγμα, το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνει αύριο το πρωί, για να ξεκινήσει σωστά τη διαδικασία του AI transformation;
Δημ. Σπυρίδης: Το πρώτο βήμα σίγουρα δεν είναι να αγοράσεις εργαλεία. Είναι να κάνεις ένα AI maturity assessment στον εαυτό σου και στην επιχείρησή σου. Να ρωτήσεις, τι δεδομένα έχω, τι αποφάσεις παίρνω συχνά, που χάνω χρόνο; Από εκεί ξεκινά η χαρτογράφηση των ευκαιριών για αυτοματοποίηση, ανάλυση και βελτίωση. Το AI δεν είναι απλά μια καινοτόμος τεχνολογία. Είναι ένα νέος τρόπος σκέψης. Και το τρένο δεν χάνεται. Απλώς αλλάζει ράγες. Το ζητούμενο είναι να θες να ανέβεις.
Για τα στελέχη που θέλουν να κάνουν αυτό το βήμα, υπάρχει πλέον και στην Ελλάδα μια στοχευμένη εκπαιδευτική ευκαιρία: το “AI Executive for Business in Action”, από τη TheFutureCats σε συνεργασία με την PwC’s Academy. Ένα hands-on πρόγραμμα 6 ωρών με αληθινά use cases, ειδικά σχεδιασμένο για ανώτατα στελέχη, που δείχνει πώς να ενσωματωθεί η τεχνητή νοημοσύνη στις αποφάσεις, στις ομάδες και στις ροές εργασίας, με τρόπο που θα φέρει άμεσα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
