Η COVID-19 έχει ιδιαίτερα αρνητικές επιπτώσεις σε άτομα που προέρχονται από οικονομικά ασθενέστερα και χαμηλού μορφωτικού επιπέδου περιβάλλοντα, ειδικά όταν αφορά την υγεία, την εργασιακή ασφάλεια και την εκπαίδευση. Μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Λοζάνης και της Οικονομικής Σχολής της Τουλούζης με επικεφαλής τον Matthias Sutter οικονομολόγο συμπεριφοράς, ο οποίος εργάζεται στα Πανεπιστήμια του Innsbruck και της Κολωνίας και στο Max Planck Institute for Research on Collective Goods στη Βόννη μπόρεσε τώρα να δείξει ότι η προκοινωνική συμπεριφορά επίσης επηρεάζεται αρνητικά από την πανδημία, και ότι πιο ευάλωτα είναι κυρίως τα κοινωνικά ασθενέστερα άτομα.
Η προκοινωνική συμπεριφορά περιγράφει τη βούληση κάποιου να βοηθάει τους συνανθρώπους του και χαρακτηρίζεται από μια ανησυχία σχετικά με τα δικαιώματα, τα συναισθήματα και την ευημερία των άλλων ανθρώπων. Μια μόλυνση με τον κορωναϊό εντός του οικογενειακού περιβάλλοντος μπορεί να οδηγήσει σε δραματική ύφεση της προκοινωνικής συμπεριφοράς εφήβων που προέρχονται από κοινωνικοοικονομικά ασθενέστερες οικογένειες. Αυτό εκδηλώνεται με την απροθυμία τους να εμπιστευτούν άλλους ανθρώπους, να συνεργαστούν μαζί τους ή να τους βοηθήσουν. Όμως η προκοινωνική συμπεριφορά είναι σημαντική για την επιτυχία στην αγορά εργασίας. Πριν από την πανδημία η ερευνητική ομάδα είχε αρχίσει να διερευνά τα δίκτυα φιλίας μεταξύ των μαθητών. Μάλιστα, το φθινόπωρο του 2019 είχε συλλέξει για τους σκοπούς της μελέτης δεδομένα από 5.000 μαθητές γυμνασίου, ηλικίας μεταξύ 15 και 17 ετών, από τις τρεις γαλλικές πόλεις Νάντη, Μονπελιέ και Κρετέιγ. Οι ερευνητές επανέλαβαν τη μελέτη τους τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2020, κατά τη διάρκεια της πανδημίας με μόνο 363 συμμετέχοντες, καθώς η επαφή με τους ίδιους εφήβους αποδείχθηκε δύσκολη λόγω των lockdowns και της τηλεκπαίδευσης στο σπίτι.
Οι ερευνητές κατέγραψαν την προκοινωνική συμπεριφορά χρησιμοποιώντας τέσσερα διαφορετικά πειράματα με τα οποία μέτρησαν την εμπιστοσύνη και τη διάθεση για συνεργασία, καθώς και τους βαθμούς αλτρουισμού και γενναιοδωρίας και κατέληξαν σε μια ενδιαφέρουσα συσχέτιση: «Και πριν την πανδημία η προκοινωνική συμπεριφορά δεν ήταν ιδιαίτερα αναπτυγμένη σε εφήβους με ασθενές κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο και τα δεδομένα μας τώρα δείχνουν ότι οι λοιμώξεις από COVID-19 σε οικογένειες διεύρυναν σχεδόν κατά τρεις φορές το χάσμα της κοινωνικότητας μεταξύ των συμμετεχόντων με υψηλή κοινωνική θέση και εκείνων με χαμηλότερη, υπέρ των πρώτων», λέει ο Sutter, συμπληρώνοντας πως προηγούμενες μελέτες παρέχουν σαφείς αποδείξεις για τη σύνδεση μεταξύ της προκοινωνικής συμπεριφοράς και της επιτυχίας στην αγορά εργασίας. Ενώ αναγνωρίζεται ότι η πανδημία του κορωναϊού οδήγησε σε υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και σε συχνότερες απώλειες θέσεων εργασίας σε λιγότερο ευνοημένα κοινωνικοοικονομικά νοικοκυριά, οι αρνητικές επιπτώσεις στην προκοινωνική συμπεριφορά γίνονται εμφανείς μόνο από την τρέχουσα μελέτη. “Το τεκμήριο είναι ότι αυτή η τάση θα βλάψει τους ευάλωτους νεαρούς ενήλικες μακροπρόθεσμα και θα τους επιβαρύνει με πρόσθετα μειονεκτήματα. Αυτή είναι μια πτυχή που μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει τη δέουσα προσοχή στη δημόσια συζήτηση“, επισημαίνει ο Matthias Sutter.
Πηγή: Max Planck Institute for Research on Collective Goods
